Sözlük dizini
“A” harfi
611 madde · Atasözleri
- ağrısız baş mezarda gerekatasözüYaşayan her kişinin derdi vardır. Dertsiz kimse ararsanız ancak mezarda bulursunuz. Yanikişinin derdi ancak ölmesiyle biter.
- ağrısız baş mezarda oluratasözüYaşayan insanın dertleri ve sıkıntıları olur; hiç sorunu olmayan ancak ölüdür.
- ağustos ayında beyni kaynayanın zemheride kazanı kaynaratasözüYazın çok çalışıp emek veren kişi, kışın geçim sıkıntısı çekmez.
- ağustosta beyni kaynayanın zemheride kazanı kaynaratasözüYazın sıcak günlerinde tarlada çalışan kişi, zahiresini kazanır; kışın soğuk günlerinde geçim sıkıntısı çekmez.
- ağustosta beynin kaynasın, kışın da tencere kaynasınatasözüYazın çalışıp emek verirsen kışın geçimini sağlayabilirsin.
- ağustosta gölge kovan, zemheride karnın ovaratasözüAğustos böceğiyle karınca masalında olduğu gibi vakit ve fırsat varken geleceğini sağlamaya çalışmayıp keyfe, zevke dalan, fırsat elden gittikten sonra aç ve perişan olur.
- ağustosta yatanı zemheride büğelek tutaratasözüYazın fırsat elde iken çalışıp kazanmayan kişi, kışın çalışma olanağı elden gittikten sonra sıkıntılar içinde kıvranır.
- ağustosun 15'inden sonra ere kaftan, ata çulatasözüÇünkü artık soğuklar başlayabilir.
- ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştıratasözüağustos ortaortalarında yaz sıcakları azalır, serinlik başlar
- ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli oluratasözüBir kişinin tutum ve davranışları, o kişide birtakım kusurlar bulunduğunu gösterir.
- ağzın karnından büyük olmasınatasözüGücünün yetmeyeceği büyük işlere girişme.
- ağzına bir zeytin verir, altına tulum tutaratasözüBazı insanlar, yaptığı küçük iyiliklere karşılık büyük çıkar bekler.
- ağzına bir zeytin verir, ardına tulum tutaratasözüBirine küçük bir çıkar sağlayıp ardından ondan çok daha büyük bir karşılık ya da emek beklemek anlatılır.
- ağzına tat bulaşanın gözü pekmez tutumundadıratasözüBir işten kazanç elde eden kişi, o tür işler peşinde koşar.
- ağılda oğlak doğsa ovada otu biteratasözüTanrı her yaratığının rızkını birlikte yaratır.
- ağılda oğlak doğsa, dere boyunda otu biteratasözü"Her canlının rızkı Tanrı tarafından verilir" anlamında bir söz.
- ağır baş iyidir, yenlik olsa uçaratasözüAğırbaşlı ve ölçülü olmak iyidir; hafif ve düşüncesiz davranan kişi kolayca savrulur.
- ağır git ki yol alasınatasözüTuttuğu yolda ilerlemek isteyen, ağır ağır, ama güvenilir adımlarla yürümelidir. İven kimse sürçebilir, yolunu şaşırabilir.
- ağır kazan geç kaynaratasözüKalın kafalı insan bir konuyu zor anlar.
- ağır ol batman gelatasözüBatmanlarla tartılacak gibi ağır ol. Ağırbaşlı ol ki değerin üstün tutulsun.
- ağır ol, ağa desinleratasözüAğırbaşlı olan kişiler toplumda daima sevilip sayılırlar ve ağalar, paşalar gibi hürmet görürler. Oysa hoppalık, züppelik ve hafifmeşreplik yapan kişilere hiç kimse saygı duymaz. Kendini bilen kişiler ağırbaşlılığı elden bırakmazlar.
- ağır otur ki bey desinleratasözüHoppalık, züppelik etme; ağırbaşlı ol ki büyüğümüz diye sana saygı göstersinler.
- ağır otur, batman götüratasözüAğırbaşlı ve vakur davran ki saygınlığın ve ağırlığın olsun.
- ağır taş batman döveratasözüAğırbaşlı kişi kimsenin oyuncağı olmaz. Onu hırpalamaya kimsenin gücü yetmez.
- ağır taş yerinden oynamazatasözüAğırbaşlı insan kimsenin oyuncağı olmaz, onu yıpratmaya kimsenin gücü yetmez.
- ağır yongayı yel kaldırmazatasözüAğırbaşlı kimseye şöyle böyle olaylar etki yapamaz, zarar veremez
- ağırlık altın kale, hafiflik başa belaatasözüAğırbaşlı kimselere herkes hayran olur, saygı gösterir. Gereksiz işler yapan, gereksiz laflar eden, her şeye burnunu sokan kişiler aşağılanırlar, hep başlarına dert açarlar.
- ağız büzülür, göz süzülür, ille burun, ille burunatasözüKimi kusurların düzeltilmesi kolaydır. Ancak öyle kusurlar vardır ki düzeltilemez.
- ağız yemeyince yüz utanmazatasözüBir kimseden iyilik görmeyen ya da onun sofrasından nasiplenmeyen kişi, ona karşı kendini borçlu veya mahcup hissetmez.
- ağız yer, yüz utanıratasözüBirinin iyiliğinden ya da ikramından yararlanan kişi, karşılığında mahcubiyet veya minnet duyabilir.