Sözlük dizini
“A” harfi
611 madde · Atasözleri
- adam kıtlığında keçiye abdurrahman çelebi derleratasözüNitelikli insanların az bulunduğu yerde, sıradan biri bile değerli ve önemli sayılır.
- adam olacak çocuk bokundan belli oluratasözüBir kişinin yeni başladığı işte ilerleyebilip, ilerleyemeyeceği daha ilk davranışlarından anlaşılır.
- adam olana bir söz yeteratasözüKendisine bir şey yaptırmak istediğimiz, ya da bir öğüt verdiğimiz kimse anlayışlı bir kişi ise bir kez söylemekle o işi yapar, öğüdü dinler. İstediğimizi yapmayıp bizi döne döne söylemek zorunda bırakan kimsenin insanlık niteliği eksiktir.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.
- adam sandık eşeği, altına serdik döşeğiatasözüDeğerli sanıp hak etmediği hâlde birine büyük saygı ve ilgi gösterildiğinde söylenir.
- adam yanıla yanıla, pehlivan yenile yenileatasözüKişi, her girişiminde başarılı olmayabilir, yanılmış olur. Ama yeni girişimlerinde eskihatalara düşmeyecek deneyimler kazanmış olacağından başarma şansı artar.
- adam yenilmekle marifetli olur, yanılmakla âlimatasözüİnsan yenilgilerinden ve yanılgılarından ders alarak beceri ve bilgi kazanır.
- adamak kolay, ödemek güçtüratasözüSöz vermek kolaydır, ancak bu sözü yerine getirmek güçtür. Çünkü bu, ya para ödemeyi ya da
- adamak kolay, ödemek zorduratasözüSöz vermek kolaydır ancak o sözü yerine getirmek zordur.
- adamakla mal tükenmezatasözüYapabileceğinden çok vaatte bulunanlar için alay yollu söylenen bir söz.
- adamlık sende kalsınatasözüKarşı taraf iyilik bilmese de sen yine iyilik et.
- adamın ahmağı malını överatasözüMalını öven kişi, dinleyenlerde o mala karşı hırs ve istek uyandırır. Bu da malın elden gitmesine yol açar.
- adamın iyisi alışverişte belli oluratasözüBirçok insanlar çıkarları için ahlak dışı davranışlarda bulunmaktan çekinmezler. Böyle davranışlara en çok iş başında rastlanır.
- adamın iyisi iş başında belli oluratasözüBir kişinin yeteneği ve niteliği, çalışırken ve sorumluluk üstlenirken anlaşılır.
- adamın kötüsü olmaz, meğer züğürt olaatasözüToplum içinde her kişinin bir değeri vardır. Değer verilmeyen kişiler sadece zügürtlerdir.
- adamın yere bakanından, suyun sessiz akanından korkatasözüSessiz ve içine kapanık görünen kişilerin ya da sakin görünen durumların tehlike barındırabileceğine karşı uyarır.
- adı çıkacağına canı çıksınatasözüKötü bir ün kazanmanın kişi için çok ağır bir durum olduğunu, hatta ölümün bile buna yeğ tutulduğunu anlatır.
- adı çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBirinin bir kere adı çıktıktan sonra onun hakkındaki genel kanı artık kolay kolay düzelemez.
- adı çıktı dokuza, inmez sekizeatasözüBir kişi hakkında kötü bir ün yayıldığında, sonradan bunu düzeltmek çok güç olur.
- adım çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBir kişi hakkında kötü bir ün yayıldı mı bunu düzeltmek çok zordur.
- ah alan onmazatasözüZulmettiği, kötülük yaptığı için kendisine güvenen kimse onu umursamaz
- ah alan onmaz, ah yerde kalmazatasözüBaşkalarına kötülük edip onların ahını alan kişi iflah olmaz; yapılan haksızlık karşılıksız kalmaz.
- ahali isterse padişahı tahttan indiriratasözüToplumda halkın gücü, bütün güçlerin üstündedir.
- ahlatın iyisini ayılar yeratasözüGüzel ve değerli şeylerin bazen onları hak etmeyenlerin eline geçtiğini anlatır.
- ahmak gelin yengeyi halayığı sanıratasözüAhmak kimse, kendisini korumakta olan kişiye, hizmetine verilmiş biri gözüyle bakar ve saygısızca davranışıyla onun gönlünü kırarak hizmetinden yoksun kalır.
- ahmak misafir ev sahibini ağırlaratasözüMisafiri ağırlamak ev sahibine düşer. Ama şaşkın misafir bunun tersini yapar. Başkasının görev ve yetkilerini üzerine alan böyle akılsızlar başka konularda da görülür.
- ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmezatasözüAhmağa yüz verirseniz, sizi durmadan meşgul eder, rahatsız eder.
- ak akçe kara gün içindiratasözü"çalışarak kazandığımız para, dar zamanımızda bizi sıkıntıdan kurtarır" anlamında kullanılan bir söz.
- ak curun akmazsa kara curun kol gibiatasözüAz kazancın her zaman sağlanabileceği bir konuda çok kazancın gerçekleşmemesi önemlisayılmaz.
- ak göt geçit başında belli oluratasözüAynı sınavı geçirecek olanlardan kimin iyi, kimin kötü durumda olduğu sınav sonunda belli olur.