Sözlük dizini
“A” harfi
611 madde · Atasözleri
- akıl ortak ortak, mal ortağı kaypakatasözüYararlı ortaklık, yapılacak iş üzerinde danışma ortaklığıdır. Bu, kişileri kötü sonuçtan korur.Mal ortaklığında ise her ortak kendi çıkarını düşündüğünden ortağının zararına çalışabilir.
- akıl para ile satılmazatasözüDelice iş yapan zengin bulunduğu gibi akıllıca iş yapan yoksullar da akıl para ile satılsaydı birincilerle ikincilerin tutumları bunun tersi olurdu
- akıl yaşta değil baştadıratasözüBir kimsenin yaşı büyümekle aklı da büyümez. Nice gençler vardır ki, saçı sakalı ağarmış olanlardan daha akıllıdır.
- akıl yiğide sermayediratasözüBir insanı hayatta tutucak en temel şey akıldır.Akıl insanları bir şeyler başarmaya götürecek en temel sermayedir.
- akılları pazara çıkarmışlar, herkes yine kendi aklını almışatasözüİnsan kendi tutumunu, davranışını başkalarınınkinden daha üstün görür. Herhangi bir konuda onun düşündüğüne benzemeyen başka düşünceler ileri sürülse, kendi düşüncesini yeğler. Öyle ki bütün insanların akılları ortaya konulup da, her kişi bir akıl seçsin, kendisine akıl edinsin denilse herkes şimdiki aklını seçip alır.
- akıllı adam kendi işini kendisi görendiratasözüAkıllı kişi, işlerini başkasına bırakmadan kendi sorumluluğunu üstlenir.
- akıllı bir kez aldanıratasözüAkıllı kişi yaptığı hatadan ders alır ve aynı yanılgıya yeniden düşmez.
- akıllı deliye söyletirmişatasözüAkıllı kişi, akılsızın konuşmasına fırsat vererek onun ne olduğunu ortaya çıkarır.
- akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdıratasözüAkılsız kimse, dostu için iyi niyet beslediği hâlde yaptığı işin ne gibi kötü sonuçlar doğuracağını düşünemez.
- akıllı düşünene kadar deli oğlunu evermiş, torunu olmuşatasözüAşırı düşünüp karar vermekte geciken kişi davranana kadar, daha az düşünüp harekete geçen kişi işini çoktan bitirmiş olur.
- akıllı düşününceye kadar deli oğlunu everiratasözüDaha az düşünen ama çabuk karar veren kimse, çok düşünüp de karar veremeyen kimseden daha iyi iş görür.
- akıllı görgüyü görgüsüzden öğreniratasözüKişi, görgüsüz davranışları gözlemleyerek nasıl davranmaması gerektiğini öğrenir.
- akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçeratasözüAşırı temkinli kişi karar vermekte gecikirken gözü pek davranan kişi işini daha çabuk bitirebilir.
- akıllı olan katar katar yer, akılsız olan satar satar yeratasözüAkıllı kişi malını çoğaltıp ondan geçinir; akılsız kişi ise elindekini satarak tüketir.
- akıllı olsa her sakallı kişi, sakallılara danışırlardı her işiatasözüHer yaşlı, sakallı kişi akıllı sanılmamalıdır. Akıl yaşta değil baştadır.
- akıllı oğlan neyler ata malını, akılsız oğlan neyler ata malınıatasözüBir evlat iyi eğitilmişse, akıllı ise malı kendisi kazanır, baba malına gerekseme duymaz. Akılsız ise, babası ne kadar çok mal bırakırsa bıraksın, altından girer üstünden çıkar ve malsız kalır. Buna göre çocuklara mal bırakmaya çalışmak tansa onları iyi eğitmeye çalışmak daha hayırlıdır.Evlat babasından değil emeğinden kazanmalıdır.
- akıllı tez kocar, deli geç kocaratasözüÇok düşünen ve kaygılanan kişi, düşüncesiz kişiye göre daha çabuk yıpranır.
- akıllı, söylemeden düşünür, akılsız düşünmeden söyleratasözüSonra pişman olmamak için, söylenecek söz, yapılacak iş önce iyi düşünülmelidir.Düşünülmeden söylenen söz, yapılan iş, sakıncalı olabilir; zarar doğurabilir.
- akılsız başın cezasını ayaklar çekeratasözüKonumu gereği sorumlu davranması gerekenlerin hata ve yanlışlarının sonuçlarına, ilgili konuda herhangi bir sorumluluğu olmayanların katlanmak zorunda kalmasına
- akılsız iti yol kocatıratasözüAkılsız it, nereye gideceğini bilmeyerek nasıl yollarda dolaşıp yorulursa belli bir amaç gözetmeyerek yorucu işlere girişen kişi de yaşamını, hiçbir başarı gösteremeden tüketir.
- akılsız kasabın gerisine kaçar masadıatasözüKafası çalışmayan kimse, elindeki fırsatı kullanmak şöyle dursun, onun kendi zararına işlemesine yol açar.
- akılsız köpeği yol kocatıratasözüİyice düşünülmeden, programı çizilmeden yapılmaya çalışılan işin, bitecek gibi göründüğüsırada, eksikleri ortaya çıkar. Bu eksiklerin tamamlanması için geriye dönülmek gerekir. İkincikez bitecek sanıldığı zaman başka eksikler baş gösterir; bir daha geriye dönülür. Bu durum hembirçok yorgunluklara, hem de çok vakit kaybına mal olur.
- akılsızın şaşkını beyaz giyer kış günüatasözüAkılsız ve şaşkın kişi, koşullara uygun olmayan işler yapar.
- akıntıya kürek çekilmezatasözüKendi yolunda güçlü olarak sürüp giden bir işi ters yöne çevirmek boşuna çaba harcamaktır.
- akıntıya kürek çekme, kurak yere ekin ekmeatasözüSonuç vermeyecek işlerle uğraşmamak, koşulların elvermediği bir işe girişmemek gerekir.
- akşam gelen misafirin yiyeceği bulgur sıkısı, yatacağı ahır sekisiatasözüGeç vakitte gelen misafirin ağırlanma imkânı sınırlı olur; misafirin vaktinde gelmesi gerektiğini anlatır.
- akşama karşı gitme, tana karşı yatmaatasözüYola, akşamüstü çıkılmamalı, seher vakti çıkılmalıdır.
- akşamdan sonra gelene ya lepe ya sopaatasözüGeç vakitte gelen konuğun ya basit bir yemeğe razı olması ya da sert bir karşılık görmesi beklenir.
- akşamın hayrından sabahın şerri iyidiratasözüBir işi akşam yapmak yerine sabaha bırakmak daha iyidir; sabahın kötü sonucu bile akşamın iyi görünen sonucundan yeğ tutulur.
- akşamın hayrından sabahın şerri yeğdiratasözüBir işi akşam yapmak yerine sabaha bırakmak daha iyidir; sabahın kötü sonucu bile akşamın iyi görünen sonucundan yeğ tutulur.