Sözlük dizini
“B” harfi
318 madde · Atasözleri
- Bin ölçüp bir biçmeliatasözüYapılacak bir işin tüm yönleri önceden iyi düşünülmeli, sonuç iyi hesaplanmalı, daha sonra işe girişilmelidir. İyi düşünülmeden yapılan işten dolayı duyulacak pişmanlık, işi düzeltmeye yaramaz.
- baba borç yapar, çol çocuk aç yataratasözüAilenin sorumsuzca borçlanması, çocukların geçim sıkıntısı çekmesine yol açar.
- baba ekmeği zindan ekmeği, koca ekmeği meydan ekmeğiatasözüBabasının geçimine bağlı yaşayan kişinin daha kısıtlı, eşinin geçimine bağlı yaşayan kişinin ise daha serbest olduğu düşüncesini anlatır.
- baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşıratasözüBabanın yaptığı kötü işin sıkıntısını çocuk çeker.
- baba malı tez tükenir, evlat gerek kazanaatasözüBaba malına güvenip kazanç yolunu tutmamak çok yanlıştır. Baba malının değeri pekbilinmediği gibi hazır mal da çabuk biter. Kendini bilen, yaşama sorumluluğunu duyan akıllıevladın gerçek malı, kendisinin kazandığı maldır.
- baba mirası yanan mum gibidiratasözüEmek verilmeden kalan miras çoğu zaman çabucak tükenir.
- baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişatasözüBabalar çocukları için büyük özveride bulunurlar. Ama çocuklar babaları için küçük bir özveride bulunmazlar. Başka koruyucular ve korunanlarda da durum budur.
- baba oğula bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişatasözüAnne babalar çocuklarına çok şey verir; çocuklar ise çoğu zaman onlara aynı ölçüde karşılık vermez.
- baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumlukatasözüBir babanın kızı için harcadığı para, hazırladığı çeyiz, göstermelik olmaktan ileri geçemez.Kızın ömür boyu süren büyük giderlerini kocası üzerine almıştır. Çeyiz olarak gelen şeylerieskidikçe, bittikçe yenileyen kocasıdır.
- babadan mal kalır, kemal kalmazatasözü"Babası ölen kişiye maddi varlıklar kalabilir ama olgunluk ve fazileti miras olarak kalmaz" anlamında bir söz.
- babanın sanatı oğula mirastıratasözüÇocukların çoğu zaman anne babalarının mesleğini ve becerilerini sürdürdüğünü anlatır.
- babası ölen bey, anası ölen kadın oluratasözüBabasını kaybeden oğlun evin sorumluluğunu üstlendiği, annesini kaybeden kızın ise ev işlerini üstlenerek olgunlaştığı düşüncesini anlatır.
- babasına hayır etmeyenin kimseye hayrı olmazatasözüKendi babasına yardım etmeyen kişinin başkalarına da iyilik etmeyeceği anlatılır.
- babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanıratasözüMalı kendi emeğiyle değil, miras yoluyla elde etmiş olan kişi, onun ne büyük çabalar harcanarak ve ne denli sıkıntılar çekilerek kazanılmış olduğunu bilmez.
- baca eğri de olsa duman doğru çıkaratasözüAnne babanın kusurları olsa bile çocuklarının düzgün ve iyi huylu olabileceğini anlatır.
- baca eğri de olsa dumanı doğru çıkaratasözüDış görünüşteki kusurlar özdeki niteliği değiştirmez; kişinin gerçek yaradılışı sonunda kendini belli eder.
- bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu varatasözüYaşı küçük ancak herkesten farklı alışkanlıklar, huylar edinmiş.
- bacası görülmeyen yerden kız alınmazatasözüEvlilik kararı vermeden önce karşı tarafın ailesini ve yaşam koşullarını tanımak gerektiği öğütlenir.
- bahar çiçeğiyle güzeldiratasözüHer şey, kendine özgü güzellikleri ve özellikleriyle değer kazanır.
- baht olmayınca başta, ne kuruda biter ne yaştaatasözüKişi talihsiz ya da akılsız olursa giriştiği hiçbir işten olumlu netice alamaz.
- bahtsızın bağına yağmur, ya taş yağar ya doluatasözüTalihsizin bütün işleri ters gider. Bağına yağmur yerine ya taş ya dolu yağar.
- bahşiş atın dişine bakılmazatasözüPara verilmeden sağlanan bir şeyin ufak tefek kusurları hoş görülmelidir.
- bak bana bir gözle, bakayım sana iki gözleatasözüSen bana ne denli yakınlık gösterirsen ben sana ondan çok yakınlık gösteririm.
- bakacağın yüze sıçma, sıçacağın yüze bakmaatasözüİlişki kurabileceğin kişi ile arayı büsbütün bozma. Aşağılığı, kötülüğü herkesçe bilinenkişiyle de ilişki kurma.
- bakan göze bağ olmazatasözüHerkesin gözü önündeki şeye bakılması önlenemez. Kimse ona bakmasın denilemez.
- bakan yemez, kapan yeratasözüBir şey sadece bakmakla edinilemez. Onu ele geçirmek için davranmak gerekir.
- bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ oluratasözüBakılıp onarılan şeylerden yararlanılır, bakımsız bırakılanlardan bir yarar elde edilemez.
- bakarsan bağ, bakmazsan dağatasözüBir şeyle ilgilenip emek verirsen gelişir; ilgilenmezsen bozulur.
- bakarsan bağ, bakmazsan dağ oluratasözübakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur kavramının farklı yazılışı
- bakkal ölenin borcunu diriye ödettiriratasözüBorç, borçlunun ölümünden sonra da mirasından ya da yakınlarından istenebilir; bu yüzden borçlanırken sonuçları düşünmek gerekir.