Sözlük dizini
“B” harfi
318 madde · Atasözleri
- baskısız tahtayı yel alır, yel almazsa sel alıratasözüSıkı bir yönetim altında bulundurulmayan ya da korunmayan gençler kolayca kötü yollarasürüklenebilirler.
- baskısız yongayı yel alıratasözüYeterince gözetilip yönlendirilmeyen kişi, özellikle çocuk, kolayca başıboş kalıp kötü yola sapabilir.
- battı balık yan gideratasözüKötü durumda olan, düzelmesi olanaksız işin oluruna bırakılması.
- baykuşun kısmeti ayağına geliratasözüAllah hiçbir canlıyı aç bırakmaz. Kımıldamadan duran baykuşun rızkını bile önüne koyar. Elsiz ve ayaksız yılanın da küçücük karıncanın da rızkını Allah mutlaka verir.
- bayram etiyle it tavlanmazatasözüBir canlının ya da bir durumun gelişmesi sürekli bakım ve ilgi ister. Rasgele ele geçen fırsat ne denli elverişli olursa olsun, sürekli değilse yararı sınırlı kalır.
- bayramda borç ödeyene Ramazan kısa geliratasözüOruç tutan kimse için Ramazan günleri ağır ağır geçer. Süresi bayramda dolacak bir borcu ödemek zorunda olan kimseye o günler çabuk geçiyor gibi gelir. Çünkü insan, güç işlerin yapılmasını ertelemek ve uzak zamanlara atmak ister.
- bayramdan sonra gelen kınayı götüne yakatasözüGerektiği zaman ele geçmeyip daha sonra kavuşulan şey değerli de olsa işe yaramaz.
- baz bazla, kaz kazla, kel tavuk topal horozlaatasözüBir kişi, kendine denk ve uygun olan kişiyle arkadaş olur.
- bağ babadan, zeytin dededen kalmalıatasözüBağ, bir kuşak geçecek kadar yaşlandıktan sonra bol ürün verir. Zeytinin bol ürün vermesi için hiç olmazsa iki kuşaklık bir zaman geçmelidir.
- bağ bayırda, tarla çayırdaatasözüBağın bayırlık, tarlanın ise çayırlık yerde kurulmasının uygun olduğunu bildiren tarım öğüdüdür.
- bağ dua değil, çapa isteratasözüBir işin başarıya ulaşması için yalnızca dilek ve dua değil, emek ve çalışma da gerekir.
- bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsunatasözüBir şeyden yararlanmak isteyen kişi önce ona emek verip bakımını yapmalıdır.
- bağa gir izin olsun ki yemeye yüzün olaatasözüBir şeyden pay almak isteyen kişinin önce oraya emek vermesi gerekir; böylece ondan yararlanmaya hakkı olur.
- bağlı aslana tavşan bile saldırıratasözüGüçlü ve tehlikeli biri etkisiz duruma düşerse en güçsüz kişiler bile ona saldırmaya cesaret eder.
- bağı ağlayan yüzü güleratasözüBağ budanırsa (budanan yerden su damlar) bol ve güzel üzüm verir.
- bağın taşlısı, karının saçlısıatasözüTaşlı yerdeki bağ, daha değerli, uzun saçlı kadın daha gösterişli ve sevimlidir.
- baş ağır gerek, kulak sağıratasözüKişi ağırbaşlı olmalı ve dedikoduları dinlememeli, ya da işitmemiş gibi davranmalıdır.
- baş başa bağlı, baş da şeriataatasözüBizim başarımız, başımızda bulunan yöneticiye, onun başı da dine, yasaya bağlıdır. Bizyöneticinin buyruğu altındayız ama, yönetici de toplum için konulmuş olan kanunlar nebuyuruyorsa onu uygular; onun dışına çıkamaz.
- baş başa vermeyince taş yerinden kalkmazatasözüBir insanın gücü sınırlıdır, tek başına her işi yapamaz. Kimi zor işleri yapması için de başka insanların gücüne, işbirliğine ihtiyaç duyar. Güçler birleştirilince zor işlerin yapılması da kolaylaşır. Çünkü birlikten kuvvet doğar.
- baş başa, baş da padişaha bağlıdıratasözüHer yöneticinin veya güçlü kişinin de kendisinden üstün bir makamı vardır.
- baş dille tartılıratasözüKişinin aklı, söylediği sözlerle ölçülür.
- baş kes, yaş kesmeatasözüAğaç kesmek, insan öldürmekten daha büyük bir suçtur, daha kötü bir şeydir demeliyiz ki ağaç kesmenin ne kadar kötü ve zararlı bir iş olduğuna dikkati çekebilelim.
- baş nereye giderse ayak da oraya gideratasözüYöneten ya da önder olan kişinin davranışları, peşinden gelenleri de etkiler.
- baş nereye giderse ayak oradadıratasözüYönetilenler veya birine bağlı olanlar çoğunlukla onun izinden gider.
- baş ol da eşek başı olatasözüBaşta bulunanların, yetkisi geniş, saygınlığı büyük, olanakları çok olur. En önemsiz işlerde bile baş olmak, buyruk altında bulunmaktan iyidir.
- baş olan boş olmazatasözüYönetici veya sorumlu konumda bulunan kişinin işi ve sorumluluğu eksik olmaz.
- baş sallamakla kavuk eskimezatasözüBir kimsenin suyunca gitmekten, söylediklerine evet, peki demekten zarar gelmez.
- baş sağ olursa börk çok bulunuratasözüKişinin en önemli işi, sağlığını korumaktır. Sağlığı yerinde olan kişi işsiz kalmaz.
- baş yarılır börk içinde, kol kırılır kürk içindeatasözüBir aile içindeki kişilerin kusurları, anlaşmazlıkları, kavgaları sır olarak aile içinde kalmalı, dışarıya duyurulmamalı, sızdırılmamalıdır.
- baş yastığı baş derdini bilmezatasözüİnsan derdi içindedir. En yakını bile onu anlamaz.