Sözlük dizini
Atasözleri
2.677 madde
- arayan belasını da devasını da buluratasözüBir şeyi arayan kişi aradığını bulabileceği gibi, arama sırasında başına dert açacak şeylerle de karşılaşabilir. Aramanın hem yarar hem zarar getirebileceğini anlatır.
- arayan bulur, inleyen ölüratasözüÇare aramak için uğraşan kişi çözüm bulabilir; yalnızca yakınan kişi ise derdinden kurtulamaz. Sorun karşısında çaba göstermeyi öğütler.
- ardıcın közü olmaz, yalancının sözü olmazatasözüArdıç ağacının ateşi çabuk geçer, kül olur; yalancının sözü de böyledir, ona da güvenilmez.
- ardında yüz köpek havlamayan kurt, kurt sayılmazatasözü"Önemli kimseleri çekemeyip onlara dil uzatanların çok olduğunu anlatır." anlamında bir söz.
- arife günü aşa ne, bayram günü tıraşa ne?atasözüHer olayın, her nesnenin çoğaldığı bir zaman vardır. Böyle zamanlarda o olay ve nesnelere eskisi denli önem verilmez.
- arife günü yalan söyleyenin bayram günü yüzü kara çıkaratasözüBir sözün yalan olduğu çabuk anlaşılır ve söyleyen, topluluk içinde utanılacak bir duruma düşer.
- arife tarif gerekmezatasözüAnlayışlı ve bilgili kişiye bir şeyi açıklamak gerekmez; o, söyleneni kolayca kavrar.
- arka gerektir arka, ya utana ya korkaatasözüBir kimsenin işini istediği biçimde yürütebilmesi için, sözü geçen ya da kendisinden korkulan birisine dayanması gerekir.
- arkadaşını söyle ki sana kim olduğunu söyleyeyimatasözüBir kişinin nasıl biri olduğu, arkadaşlık ettiği kimselere bakılarak anlaşılabilir. İnsanın çevresinin karakteri hakkında fikir verdiğini anlatır.
- arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyimatasözü"kişi kendisine uygun kimselerle arkadaşlık kuracağı için arkadaşını tanıdığımızda o kişinin de kimliğini öğrenmiş oluruz" anlamında kullanılan bir söz
- arkalı it kurdu boğaratasözüArkasında güçlü bir destek bulunan kişi, kendisinden daha güçlü birine bile üstün gelebilir.
- armudu sapıyla, üzümü çöpüyle, pekmezi küpüyleatasözüBir şey, bazı kusurları ve ayrılmaz parçalarıyla birlikte kabul edilmelidir; her şeyi kusursuz biçimde seçip ayıklamak mümkün değildir.
- armudu soy ye, elmayı say yeatasözüArmut, kabuğu soyularak, elma da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- armudun iyisini ayılar yeratasözüKendilerine yakışmayan güzel bir şeyi eline geçirenler için söylenir.
- armudun iyisini ayılar yermişatasözüGüzel ve değerli şeylerin bazen onların kıymetini bilmeyenlerin eline geçtiği anlatılır.
- armudun önü, kirazın sonuatasözüArmut mevsiminin başında, kiraz ise mevsiminin sonunda yenmelidir.
- armut dalının dibine düşeratasözüBir kimse önce yakınlarına yararlı olur.
- armut dibine düşeratasözüKişi, ebeveyni ile aynı huya sahip olur
- arpa eken buğday biçmezatasözüKötü davranışın karşılığı iyi olmaz.
- arpa eken darı biçmezatasözüKişi, yaptığı işin karşılığını alır; bir şey eken başka bir şey biçmeyi beklememelidir.
- arpa ekip buğday beklemeatasözüKişi, yaptığı işin sonucunun da ona uygun olacağını bilmeli; verdiğinden ya da harcadığından daha fazlasını beklememelidir.
- arpa samanıyla, kömür dumanıylaatasözüKusursuz nesne olmaz. Yararlandığınız nesneleri kusurlarıyla birlikte kabulleneceksiniz.
- arpa unundan kadayıf olmazatasözüKötü gereçle iyi şey yapılamaz.
- arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümezatasözüGeçimi sağlanmayan kişi, ne kadar sıkıştırılırsa sıkıştırılsın, iş görmez.
- arpacıya borç eden, ahırını tez sataratasözüBorç para ile yürütülen iş, az zaman sonra yürütülemez olur.
- arslan kocayınca sıçan deliği gözetiratasözüGüçlü çağında ağır ve büyük işler yapmış, büyük kazançlar elde etmiş olan kimse, güçten düşünce pek küçük işlerle uğraşır; azla yetinir.
- arslan kükrerse atın ayağı köstekleniratasözüGüçlü kimsenin korkutucu sözleri, güçsüz kimseyi kıpırdayamaz duruma getirir.
- arslan postunda, gönül dostundaatasözüCanlı, cansız her şeyin bir yakışığı vardır.
- arslan yatağından bellidiratasözüaslan yattığı yerden belli olur kavramının farklı yazılışı
- arsız neden arlanır, çul da giyer sallanıratasözüArsız, hiçbir şeyden utanmaz. Giysi diye çul da giyip salına salına gezebilir.