Sözlük dizini
Atasözleri
2.677 madde
- at beslenirken, kız istenirkenatasözüAt; besili, bakımlı olduğu zaman hem gösterişlidir hem de en çok işe yarayacak durumdadır.Satılacaksa o zaman satılmalıdır. Kız da körpeliği, güzelliği geçmeden, isteyenleri varken evlendirilmelidir.
- at binenin, kılıç kuşananınatasözüHer şey, onu gereği gibi kullanmasını, ondan yararlanmasını bilen kimseye yakışır.
- at binicisini tanıratasözüAtın, binicisinin usta mı acemi mi olduğunu anlayıp ona göre davranacağını; genel olarak da kişinin karşısındakinin niteliğini anlayabileceğini anlatır.
- at bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmazatasözüBir işi başarabilmek için gerekli olan koşullar her zaman eksiksiz olarak ele geçmez. Biri bulunursa öteki bulunmaz; öteki bulunursa beriki bulunamaz.
- at ile avrat yiğidin bahtınaatasözüKişinin satın aldığı atları ve evlendiği kadından memnun kalıp kalmayacağı öncedenkestirilemez. Her ikisi de talihine kalmıştır.
- at ile avrat yiğidin ikbalindendiratasözüAtın ve eşin, erkeğin talihini ve yaşamındaki başarısını etkileyen unsurlar olduğunu anlatır.
- at kaçmaz, et kaçaratasözüAtın iyi koşması için iyi beslenmiş olması gerek.
- at kudümüy yurt kudümü, avrat kudümüatasözüTürkler; atlarını, yurtlarını, eşlerini kutsal sayar, onların uğur getireceğine inanırlar.
- at olacak tay yürüyüşünden belli oluratasözüBir kişinin ya da şeyin ileride ne olacağı, daha ilk zamanlardaki özelliklerinden anlaşılabilir.
- at sahibine göre eşeratasözüBirinin yönetimi altında çalışan kişi, tutumunu yöneticisinin durumuna göre ayarlar.
- at sahibine göre kişneratasözüBir kişinin ya da şeyin davranışının, onu yöneten veya yetiştiren kişiye göre şekillendiğini anlatır.
- at ver, hasım ol; kız ver, hısım olatasözüAtını birine vermenin anlaşmazlığa, kızını evlendirmense akrabalığa yol açabileceğini anlatır.
- at yedi günde, it yediği gündeatasözüDeğerli kişilikler, zamanla gelişir. Kısa zamanda beliren kişilikler gerçek değer taşımayanlardır.
- at yedi günde, it yediği günde unuturatasözü"Toplumlar arası ilişkilerde olgun ve asil kişiler, kişiliklerini hemen ortaya koymazlar" anlamında bir söz.
- at yiğidin yoldaşıdıratasözüYiğt kişinin bir yoldaşı, yardımcısı olur.
- at ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalıratasözüYaşayan bir gün ölür. Ancak yaşayışına bağlı birtakım izler sürüp gider. At ölmekle birlikte onun koştuğu meydanın kalması, insan ölmekle birlikte adının anılması gibi: Onun için kişi yaşarken iyi işler yapmalı, iyi bir ad bırakmaya çalışmalıdır
- at ölür, itlere bayram oluratasözüYüksek kimselerden birinin ölümü ya da görevden ayrılması, kimi zaman, aşağılıkkimselerin işine yarar.
- at, adımına göre değil, adamına göre yürüratasözüAtın yürüyüşü binicisinin yönetimine bağlı olduğu gibi, bir işin yürüyüşü de iş başındakinin bilgisine, çabasına, tutumuna göre değişir.
- ata arpa, yiğide pilavatasözüYaratığın gücü, gelişmesine yarayan şeyle artar.
- ata bindin aman verme, indin saman vermeatasözüAt binerken atı yor, aman verme
- ata binen nalını, mıhını araratasözüKişi, kullanacağı şeyin ayrıntılarını da almalı, eksik bir durumu kalmamasına dikkatetmelidir.
- ata binersen Allah'ı, attan inersen atı unutmaatasözüAta bindiğin zaman insafsızlık etme, hayvanı çok hırpalama. Buna Tanrı razı olmaz. (Ya da ata bindiğin zaman böbürlenme; böbürleneni Tanrı sevmez), Attan indiğin zaman da onunyemini, suyunu, tımarını unutma.
- ata binmek bir ayıp, inmek iki ayıpatasözüBir işe girişmektense, başladıktan sonra yarım bırakmak daha büyük bir kusur sayılır.
- ata da soy gerek, ite deatasözüBütün yaratıkların soylusu üstün niteliktedir.
- ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeliatasözüAta iyi baktıktan sonra, yora yora bininiz; korkmayınız, sarsılmaz. Çalıştırdığınız işçileringücü de iyi beslenmeleriyle artmaz mı?
- ata dostu oğla mirastıratasözüBabamızın dostları, babamızdan bize kalan miras gibidir. Bizi kollarlar. Sıkışıkdurumlarımıda bize her türlü yardımı yaparlar.
- ata eyer gerek, eyere er gerekatasözüBir işletmeyi önce donatmalısınız; sonra da iyi bir yöneticiye teslim etmelisiniz ki istediğiniz verimi alabilesiniz.
- ata malı mal olmaz, kendin kazanmak gerekatasözüBabadan kalan mal kalıcı değildir. Kazancı olmayan kişi bunu çabuk bitirir. Kişinin gerçekmalı, kendi çalışmalarıyla elde ettiği maldır. Kazancı olan kimsenin malı bitmez.
- ata nal çakıldığını görmüş, kurbağa ayaklarını uzatmışatasözüBir başkasına uygun olanı düşünmeden taklit etmenin gülünç ve yersiz olabileceğini anlatır.
- atalar sözünü tutmayanı yabana atarlaratasözüAtaların yol gösterici öğütlerine ve geleneklere önem vermeyen, ahlak kuralları dışına çıkankimse ile herkes ilişkisini keser. Tek başına kalan bu kişi, toplum içinde itelenir; horlanır.