Sözlük dizini
Atasözleri
2.677 madde
- atalar çıkarayım der tahta, döner dolanır gelir bahtaatasözüAna baba, çocuğuna mutlu bir yaşayış sağlamaya çalışır. Ama kaderde nasıl bir yaşayış varsaancak o gerçekleşir.
- ataların sözü Kuran'a girmez; ama yanınca yürüratasözüAtasözleri, Tanrı sözleri değildir ama onun gibi kutsal sayılır; gereklerine uyulur.
- atasözü tutmayan, uluya uluya kalıratasözüBüyüklerin deneyiminden süzülen öğütleri dinlemeyen kişi sonunda pişman olur.
- atasını tanımayan Allah'ını tanımazatasözüBir kişinin, buğruklarına saygı göstereceği kimseler arasında babası başta gelir. Onutanımayan kişi, ana ve babaya itaat etmeyi emreden Tanrı'yı da tanımıyor demektir.
- ateş alev ile söndürülmezatasözü"Kişiler arasında meydana gelen düşmanlık ancak barışçı yöntemlerle dindirilir" anlamında bir söz.
- ateş demekle ağız yanmazatasözüKişi, zararlı bir eylemin sözünü etmekle kendisini zarara sokmuş olmaz.
- ateş düzene girdi, hamur bitti; işler düzene girdi, ömür bittiatasözüBir iş yoluna girene kadar çok zaman geçebileceğini, işler düzeldiğinde kişinin ömrünün tükenmiş olabileceğini anlatır.
- ateş düştüğü yeri yakaratasözüFelaket kimlerin başına gelirse onları yakar, sürekli bir acı içinde bırakır
- ateş ile barut bir arada olmazatasözüBir arada bulunmaları tehlike ya da çatışma doğuracak kişi veya şeyleri yan yana getirmemek gerekir.
- ateş olmayan yerden duman çıkmazatasözüBir söylentinin ya da belirtinin genellikle bir nedeni bulunduğunu anlatır.
- ateşe yakın olan ısınıratasözüYararlı ya da güçlü bir şeye yakın olanın, onun sağladığı imkânlardan faydalanacağını anlatır.
- ateşle barut bir yerde durmazatasözüİkisinin bir arada bulunması çok tehlikeli olan şeyler birbirinden uzak tutulmalıdır.
- atlar nallanırken kurbağa ayağını uzatmazatasözüHerkese durumuna, değerine göre davranışta bulunulur; iş verilir. Değersiz kişi, kendisine de değerli kişi gibi ilgi gösterilmesini beklememelidir.
- atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmazatasözüküçükler büyüklerin yanında hadlerini bilmelidir.
- atlar tepişir, arada eşekler eziliratasözüGüçlü kimseler birbirlerine girerler. Bundan, aralarında bulunan güçsüzler zarar görür.
- atlı kaçar, kaçar; yaya arkasına ne düşer?atasözüBüyük işlere, bunu başaracak gücü olanlar girişir. Olanakları bulunmayanlar böyle işlere niçin girişirler?
- atlıya saat olmazatasözüAtla yolculuk yapan kimse için bir yolun kaç saatlik olduğu söz konusu değildir. Atlı, istersebeş saatlik yolu bir saatte alır. Bunun gibi, bol olanakları bulunan kimse, uzun bir süre içindeyapılabilecek işi kısa zamanda yapıverir.
- atta karın, yiğitte burunatasözüİyi koşan atın karnı, yiğit erkeğin burnu büyük olur.
- atta, avratta uğur vardıratasözüİnanışa göre at ve kendisiyle evlenilen kadın eve uğur getirir.
- attığın taş ürküttüğün kurbağaya değse bariatasözüBir çaba ya da harcamanın, en azından göze alınan zahmete değecek bir sonuç vermesi gerektiğini anlatır.
- attığın taş ürküttüğün kuşa değmezatasözüBir işi yapmak için kullanılacak kaynağın, işin sonucunda elde edeceğin faydadan daha büyük olacağı durumlarda kullanılan bir söz.
- atı alan Üsküdar’ı geçtiatasözüBir eyleme girişmek için artık çok geç kalındığını anlatan bir söz.
- atı zorla çeşmeye götürürsün ama zorla su içiremezsinatasözüBirini bir imkânın bulunduğu yere götürebilirsin ama o imkândan yararlanmasını zorla sağlayamazsın.
- atılan ok geri dönmezatasözüSöylenen sözün ya da yapılan işin geri alınamayacağını anlatır.
- atım tepmez, itim kapmaz demeatasözüHerkesin yaradılıştan birtakım sert huyları da vardır. Bunlar eğitimle bir dereceye kadaryumuşatılabilir. Size çok bağlı bulunan kişiler bile, bir zaman gelir, kendilerini tutamaz, siziincitirler.
- atın bahtsızı arabaya düşeratasözüDeğerli, ama yazgısı kötü kimseler, kişiliklerine yakışmayan ağır ve aşağılık işlerdekullanılırlar.
- atın dorusu, yiğidin delisiatasözüAtın doru renkli olanı, kişinin gözünü budaktan sakınmayanı beğenilir...
- atın iyisine doru, yiğidin iyisine deli derleratasözüİyi atın doru renkli, gözü pek yiğidin ise gözü kara olduğu için deli diye anılabileceğini anlatır.
- atın varken yol tanı ağan varken el tanıatasözüElde bulunan olanaklardan zamanında yararlanarak gezip dolaşırsak, eş dost edinmek gerek.
- atın ölümü arpadan olsunatasözüKimi kişilerin felsefesi şudur: Sevdiğim yiyecekleri tıka basa yiyeyim de hasta olursam olayım. Daha doğrusu, ölürsem öleyim.