Sözlük dizini
Tüm kelimeler
114.615 madde
- oğlan dayıya, kız halaya çekeratasözüOğlan çocuğunun yüzü de huyu da dayısına, kız çocuğunun ise halasına benzer.
- oğlan atadan öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyiatasözüErkek çocuk, erkeklerin yapması gereken şeyleri (örneğin konuk ağırlamayı) babasından, kızçocuk da kadınların yapması gereken şeyleri (örneğin dikişi, biçkiyi, ev işlerini) anasındanöğrenir. Baba, ana bunları bilmiyorsa çocuktan böyle şeyler beklenmez.====Kaynakça====
- oğlan anası kapı arkası, kız anası minder kabasıatasözüEve gelin geldikten sonra oğlanın anası kapı dışarı edilecek gibi görülür. Kızın anası ise baş köşeye oturtulur.
- niyet hayır, akıbet hayıratasözüİyi niyetle girişilen işin sonu hayırlı olur.
- nisan yağar sap olur, mayıs yağar çeç oluratasözüNisan yağmuru ekinlerin sapını geliştirir. Mayıs yağmuru başakların dolgunlaşmasına yarar.
- nikâhta keramet vardıratasözüEvlenmeleri söz konusu olanların anlaşabilip anlaşamayacaklarını pek düşünmeyiniz. Nikâh, onları sevgi bağıyla birbirlerine bağlayacaktır.
- ne yavuz ol asıl, ne yavaş ol basılatasözüCezaya çarpılacak ölçüde aşırı ve saldırgan olma. Ama herkes seni ezecek ölçüde yumuşak ve miskin de olma.
- ne oldum dememeli ne olacağım demeliatasözüKişi, bugün içinde bulunduğu parlak durumun sürüp gideceğini sanmamalı; çevre sine tepeden bakmamalı; yarın kötü bir duruma düşebileceğini aklından(hatırdan) çıkarmamalıdır.
- ne karanlıkta yat, ne kara düş göratasözüTehlikelere karşı önlem almış olan kişi, kendini ileride üzülmekten kurtarmış olur.
- ne doğrarsan aşına, o çıkar karşınaatasözüŞimdi ne kadar fazla çalışırsanız geleceğiniz o kadar iyi ve güzel, gelecekte önünüz açık olur, kşimdi daha az ve verimsiz çalışırsanız geleceğiniz kötü önünüz bahtınız kapalı olur.
- nereye gitsen okka dört yüz dirhematasözüBir mal kimi yerde daha ucuzdur, ama düşük niteliktedir. Kimi kişilerin gündeliği az, kimininki çoktur. Dikkat edilirse işleri de ona göre hafif ya da ağırdır; kaba saba ya da uzmanlık işidir. Özet olarak ölçü her yerde birdir.
- neren ağrırsa canın ordaatasözüCan dediğimiz yaşam simgesinin bedenimizde belli bir yeri yoktur. Ancak bedenimizin bir yeri ağrıyınca can orada kendini gösterir.
- nerde hareket, orda bereketatasözüDurmadan çalışılan yerde verim artar, bolluk olur.
- nerede birlik, orada dirlikatasözüAralarında duygu ve düşünce birliği bulunan topluluklar, dirlik ve düzenlik içinde yaşarlar.
- nerde çokluk, orda boklukatasözüBirlikte iş yapmak üzere toplanan kişiler çok olursa her kafadan bir ses çıkar, anlaşmazlıklar belirir, iş yapmak güçleşir.
- nefesin elverirse borazancı başı olatasözüBaşarabileceğinize inanıyorsanız büyük işlere girişiniz.
- namazda meyli olmayanın kulağı ezanda olmazatasözüKişi yapmak istemediği işin ayrıntılarıyla ilgilenmez.
- mum yanmayınca pervane dönmezatasözüGüzel yoluna baş koyanların ortaya çıkması için güzelin görünmesi gerekir.
- miyancının kesesi bol oluratasözüİki kişi arasında uzlaştırıcılık yapan kimse, anlaşmalarını kolay sağlasın diye, birinin zararına bol keseden öneride bulunur.
- misk yerini belli ederatasözüDeğerli kişi, nerede olsa varlığını gösterir.
- miskçiyle konuş, miskine bulaş; pisçiyle konuş, pisine bulaşatasözüBir kişi, arkadaşlık ettiği kimse iyi ise iyi, kötü ise kötü huylar kapar.
- misafir umduğunu değil bulduğunu yeratasözüKonuk, ev sahibinin kendisini çok şeylerle ağırlamasını bekleyebilir. Fakat ev sahibi ona ancak evinde bulunanı ikram eder.
- misafir on kısmetle gelir; birini yer, dokuzunu bırakıratasözüTürkler inanırlar ki konuk, ev sahibine fazla bir gider yüklemez. Allah, konuğun yediğinden kat ve kat daha fazlasını, konuk ağırlıyor diye,ev sahibine verir.
- misafir misafiri istemez, ev sahibi ikisini deatasözüMisafir, gittiği yere başka bir misafirin gelmesini istemez. İster ki bütün ağırlamalar yalnız kendisi için olsun. Ev sahibi ise her misafire ayrı ayrı hizmet etmeyi borç bilir, ama hiç misafir gelmese de rahatım bozulmasa diye düşünür.
- misafir kısmeti ile geliratasözüEv sahibi konuğu yük saymaz. Konuğun geldiği o evde yiyecek bulunur; ya da beklenmedik bir yerden o sırada yiyecek gelir. Misafirin kısmetini Tanrı'nın göndermiş olduğuna inanılır.
- misafir ev sahibinin kuzusuduratasözüKonuk; yemek, gezmek, eğlenmek, yatmak vb. konularda ev sahibinin çizdiği programa uymak zorundadır.
- misafir üç gün misafirdiratasözüGeleneğe göre konukluk hakkı üç gündür. Konuk bir yerde üç gün kalırsa ne ev sahibi bunu fazla bulur, ne de konuk uzun kaldım diye üzülür. Ama üç günden sonrası, her ikisi için de sıkıcı olur. Konuk, senli benli bir arkadaş ise, üç günden sonra konukluğu bırakıp ev sahibine yardımcı olmalıdır.
- misafirin yüzsüzü sahibini ağırlaratasözüKendisinin ağırlanması gereken yüzsüz konuk, ev sahibine yol gösterir gibi ağırlama işini üzerine alır.
- misafirin umduğu ev sahibine iki övün oluratasözüKonuk, ne denli gerçekleşebileceğini düşünmeden ev sahibinin kendisine çok şeyler ikram edeceğini umar. Ama bakar ki sofrada umdukları yok.
- miri malı balık kılçığıdır, yutulmazatasözüDevlet malını kendine mal etmek çok zordur. Birçok engeller buna olanak vermez. Verse de bu mal rahatça kullanılamaz ve günün birinde hesabı sorulur.