Sözlük dizini
Tüm kelimeler
113.927 madde
- bin atın varsa inişte in, bir atın varsa yokuşta binatasözüÜzerinde yük bulunan at, yokuş aşağı ine İnsan ise inişi yorulmadan iner de yokuşa çıkarken yorulur.
- bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirgeatasözüSuçlu, birkaç kez kurtulma yolu bulsa bile günün birinde yakayı ele verir.
- can ciğerden tatlıatasözüAna babanın evlatlarına düşkünlükleri söz götürmez. Ancak kendi canlarını çocuklarının canlarından daha önce düşünürler.
- dayak cennetten çıkmıştıratasözüDayak kutsal bir eğitim aracıdır.
- bir günlük ölüye üç gün yiyecek gerekatasözüGelenek böyledir: Bir evde ölüm olursa o evde üç gün yemek yapılmaz. Komşular ve tanıdıklar yemek gönderirler.
- borçlu ölmez, benzi sararıratasözüBorç kişiyi öldürmez. Ama hasta edecek kadar üzer. (Bu atasözü ciddi anlam taşımakla birlikte borçlunun şaka yollu teselli sözü olarak da kullanılır.)
- bir yemem diyenden kork, bir oturmam diyendenatasözüOturmam diyen konuk, oturma şöyle dursun yatıya kalır. Yemem diyen de parçalarcasınasofraya saldırır.
- yelmeisimYelmek işi
- deve Kâbe'ye gitmekle hacı olmazatasözüGerekli niteliklerden yoksun olan kişi, biçimsel eylemlerle kişiliğine değer kazandıramaz. Nesneler ve olaylar da böyledir.
- boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçeratasözüBir konu üzerinde sonradan yetişen, ama daha önce yetişmiş olanları geçenler vardır.
- caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör oluratasözüKendisini büyüten, yetiştiren, besleyen kimsenin, ya da bir kamu kurumunun malına hıyanet eden, el uzatan kişi onmaz, cezasını bulur.
- davetsiz gelen döşeksiz otururatasözüBir yere çağrılmadan giden kimse, ağırlanmasını beklememelidir.
- deli deliden hoşlanır, imam ölüdenatasözüKişi, kendisine benzeyen kimseden, ya da yarar sağlayabileceği şeyden ve kişiden hoşlanır.
- dünya iki kapılı handıratasözüDoğmak iki kapılı hanın bir kapısından içeri girmektir. Orada Tanrı'nın uygun gördüğü sürece kalınır. Sonra öteki kapıdan çıkılır; yani ölünür.
- eşeği dama çıkaran yine kendi indiriratasözüAğır ve kötü bir iş yapan kişi, bu işi kendisi düzeltmek zorundadır.
- dervişlik olaydı taç ile hırka, ben de alırdım otuza kırkaatasözüÖnemli bir düzeye ulaşmak görünüşte benzemekle gerçekleşebilseydi, herkes kolayca bu düzeye ulaşırdı.
- bir günlük beylik beyliktiratasözüÇok kısa bir süre için de olsa herkesten üstün bir yaşama olanağı bulmuş olmak güzel şeydir.
- delikli taş yerde kalmazatasözüBilgili, becerikli kişi boşta bırakılmaz. Her halde bir iş başına getirilir.
- derdini söylemeyen derman bulamazatasözüBizim çözüm yolunu bulamadığımız birçok güçlüklere başkaları çözüm bulabilirler. Ancak sıkıntımızın ne olduğunu kimseye söylemezsek bunun giderilmesi yolunu gösteren bulunmaz. Derdimize derman bulabilmek için onu, bize yardımı dokunabilecek kimselere söylemeliyiz.
- dile gelen ele geliratasözüİnsanlar, şu işi şöyle yapacağız diye söyleye söyleye dediklerini gerçekleştirirler.
- dostun attığı taş baş yarmazatasözüDostumuzun bizi hırpalaması, gücümüze gitmez. Çünkü bunun iyi niyetle ve iyiliğimiz için yapıldığını biliriz.
- dün öleni dün gömerleratasözüBir üzüntüyü sürdürmemeli, unutmaya çalışmalıdır.
- ecel geldi cihane, baş ağrısı bahaneatasözüKişi nasıl olsa ölür. Ama her ölüm bir nedene dayanır. Kimi ölümlerin nedeni olarakgösterilen şeyler ölüm sonucunu doğuracak şeyler olmaktan uzaktır. Bunlar bahanedir; asılneden, kişinin yaşama süresinin sona ermiş olmasıdır.
- elmayı soy da ye, armudu say da yeatasözüElma kabuğu soyularak, armut da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- YenişisimBir soyadı. Galebe, galibiyet, utku
- dostun odu cehennem odundan beterdiratasözüDostumuzdan gördüğümüz iyiliklere karşı bir şeyler yapıp borcumuzu ödemedikçe içimiz rahat etmez.
- düşmana yarak gerek, ya düşmandan ırak gerekatasözüDüşmanın hakkından gelebilmek için silah gerektir. Silahınız yoksa düşmandan uzak olunuz; onunla karşılaşmamaya çalışınız.
- eskisi olmayanın yenisi olmazatasözüBiraz kullanılmış olan giysi, ya da eşya, yenisi gibi iş görür. Bunlar eskidi diye elden çıkarılmamalı ve gündelik işlerde kullanılmaya devam edilmelidir. Böylece yenileri, gündelik işlerde eskitilmekten kurtarılmış ve gerekli zamanlarda kullanılmak üzere tertemiz korunmuş olur.
- eşeği sahibinin dediği yere bağla da varsın kurt yesinatasözüSana emanet edilen işi, sahibinin isteğine uygun olarak yap. Kötü bir sonuç ortaya çıkarsa sen sorumlu olmazsın.
- duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öteatasözüHısımlar, dostlar, ne denli yakın yerde otururlarsa otursunlar, birbirlerinin özel yaşantısını bilmezler ve buna karışmazlar.