İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Akşam

Tevfik Fikret · Tevfik Fikret kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Sâkin bir akşamın tütuk-i erguvânını Yırtarken ihtiraz ile dest-i siyâh-ı şeb, Duşunda bir günün yükü, bir zıll-ı pür tâb Sevk eyliyor ufuklara pây-i girânmı. Tâ nokta-yi gurûba yakın mâi bir sehâb Ateşli gamzelerle süzer âşiyânları; Gûya bütün kucaklamak ister cihânları Yorgun kanatlarıyle uzaktan bir âsiyâb. Nâlende bir kaval sesi etrafı inletir; Nâlende bir sürûd ile bâd-i garîb-i şâm Estikçe, gölde titreşir emvâc-ı pür-garâm... Akşam, hayâtımın şu sükûnetli hâlidir: Nâlende bir sürûd ile bir yâd-ı pür hazen Ba'zan olur buhayre-yi kalbimde mevc-zen.

Şiir açıklaması

Şiirde akşam, erguvan renkli bir örtüye; gece ise bu örtüyü çekingenlikle yırtan siyah bir ele benzetilir. Günün yükünü taşıyan gölge ufka doğru ağır ağır ilerler. Gün batımına yakın mavi bulutun yuvaları ateşli bakışlarla süzmesi, yorgun kanatlı uzak bir görüntüyle birlikte akşam manzarasını canlı ve hüzünlü kılar.

Kavalın inleyen sesi ve akşam yelinin taşıdığı ezgi çevreyi doldurur; göldeki dalgalar bu seslerle titreşir. Böylece doğadaki hareketler, şiir kişisinin iç dünyasını da yansıtır. “Akşam, hayâtımın şu sükûnetli hâlidir” dizesiyle akşam, kişinin sakin yaşam döneminin bir karşılığı olur.

Şiirin ana duygusu, dinginliğe karışan hüzün ve geçmişi hatırlamanın yarattığı iç titreşimdir. Şiir kişisi, kederli bir anının bazen kalbinin gölünde dalgalar uyandırdığını söyler. Akşam, göl, rüzgâr ve kaval sesi; bu içsel yalnızlığı ve duygulanmayı görünür kılan imgeler olarak öne çıkar.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

zen
kadın
ihtiraz
Çekinme, sakınma
bad
rüzgâr, yel
sevk
gönderme, götürme
şeb
gece
uzaktan
uzak yerden
kucaklamak
kollarla sarıp göğüs üzerine bastırmak

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)