İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Çarşamba Gününde, Çeşme Başında

Âşık Elesker · Âşık Elesker kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Çarşamba gününde, çeşme başında Gözüm ala gözlü bir hanıma düştü Attı müjgân okun, geçti sinemden Nazlı gamzeleri canıma düştü İşare eyledim, derdimi bildi Gördüm hem güzeldi hem ehlidildi Başını salladı, gözüyle güldü Gülerken nazı canıma düştü Alesker'im, her ilimden anlarım Güzel, sen dertlisin, ben yaralayım Dedi nişanlıyım, özge malıyım Sındı kol kanadım, yanıma düştü

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, çarşamba günü çeşme başında gördüğü güzel bir kadına ilk görüşte tutulur. Kadının “ala gözlü” oluşu ve bakışları anlatılır. “Müjgân” kirpik demektir; kirpiklerin ok gibi tasvir edilmesi, kadının bakışlarının konuşanı derinden etkilediğini gösterir. “Nazlı gamzeleri canıma düştü” sözü de onun gülüşünün konuşanda güçlü bir duygu uyandırdığını anlatır.

İkinci bölümde konuşan, işaretle derdini belli eder; kadın da bunu anlar. Kadının başını sallaması ve gözleriyle gülmesi, aralarında kısa bir yakınlık varmış izlenimi verir. Ancak son bölümde kadın nişanlı olduğunu ve başkasına ait sayıldığını söyler. Bunun üzerine konuşanın “kol kanadım sındı” imgesiyle dile getirdiği kırgınlık ve umutsuzluk öne çıkar.

Şiirin ana duygusu, güzelliğe duyulan aşkın ve kavuşma isteğinin engelle karşılaşmasıdır. “Her ilimden anlarım” sözündeki “her”, benzerlerin tümünü kapsayan anlamıyla kullanılır; fakat konuşanın bu konuda bilgili olması, aşk karşısında çaresiz kalmasını önlemez.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
başında
bir şeyin sırada önde olanı, önde geleni
müjgân
Kirpik

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)