Şiir

Gafil Ne Bilir

İsmail Hakkı Bey · İsmail Hakkı Bey kimdir?

Gâfil ne bilir neşve-i pür-şevk-i vegâyı Meydân-ı celâdetteki envâr-ı sefâyı Merdân-ı gazâ aşk ile tekbirler alınca Titretti yine rûy-i zemîn arş-ı semâyı Allâh yoluna ceng edelim şân alalım şân Kur’ân’da zafer va‘d ediyor Hazret-i Yezdân Farz eyledi Hallâk-ı cihân harb ü cihâdı Hep ceng ile yükselmede ecdâdımın adı Dünyâları feth eyleyen ecdâdımız el-hak Âdil idi hıfz eyler idi Hakk-ı ibâdı Allâh yoluna ceng edelim şân alalım şân Kur’ân’da zafer va‘d ediyor Hazret-i Yezdân

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan ses, savaş meydanındaki coşku ve heyecanı, bunu yaşamayanların kavrayamayacağını söyler. “Şevk” sözlükte istek, heves, arzu demektir; burada mücadeleye yönelten istek ve coşkuyu anlatır. Tekbir sesleriyle yerin ve göğün titremesi, savaşın etkisini büyüten güçlü bir imgedir. Nakarattaki “Allah yoluna ceng edelim” çağrısı, mücadeleyi dinî bir amaçla ilişkilendirir; Kur’an’da zafer vaat edildiği inancını dile getirir.

İkinci bölümde şair, savaş ve cihadın yaratıcı tarafından farz kılındığını ileri sürer; atalarının adının savaşlarla yükseldiğini, fetihlerinin yanında adaletli olduklarını ve insanların hakkını koruduklarını anlatır. Böylece şiir, savaş coşkusunun yanı sıra mücadeleyi hak ve adalet fikriyle gerekçelendiren bir bakış sunar. “Hazret” sözü, yüce kabul edilen kimselerin adları önünde saygı bildiren bir unvandır. Genel duygu, dinî inançla beslenen mücadele azmi ve şan kazanma arzusudur.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

şevk: İstek, heves,arzu
hep: hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
hazret: Yüce kabul edilen kimselerin adlarının başına saygı, övme, yüceltme amacıyla getirilen unvan

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)