İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Nehir Üzerinde

Ahmet Haşim

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Akşam… Sarı bir hasta semâ… Bir gam-ı mechûl… Sisler gibi tutmuş yine sahilleri eylûl, Bir hüzn-i müzehheb gibi durgun yine Dicle, Sessizliği olmuş yine rü’yâlara hacle. Faslın yeni lerzişleri her sâyede mahsûs, Gûyâ ki uyur kalb-i tabiatta bir “efsus!” Her şey o kadar gamlı, soluk, mübhem ü bî-fer, Gûyâ ki ölür hüzn-i sevâhilde perîler… Çıkmıştık o gün Dicle’ye, sessizce kürekler Nehrin zehebî sîne-i emyâhını yırtar, Ağlardı o altın suyun üstünde bir âhenk, Serperdi o bî-kes sese akşam sarı bir renk, Gûyâ ki o gün Dicle’nin üstündeki mâtem, Âfaaka sürükler sarı güller, kırizantem… Solmuştu onun hüzn ile simâ-yi berîni, Bir ince tül altında duran zülf-i zerîni; Akşamları enfâsına düşmüş uçuşurken Sarmıştı o sâkin yüzü bir gölge semâdan Dalmıştı o gözler ebediyetlere… Yorgun, Yorgundu o gözlerle bakan rûh-ı melûlün; Akşam gibi a’sab]ı geren reng-i garibi… Gûyâ ki kamer!.. Sendin onun rûh-ı necîbi, Sendin ki eden hüznünü mehtâba müşâbih; Her şey o nazarlarda semâlarla müşâfih, Her şey sana bir parça yakın, sâf, ebedîdi, Sâhilde ezân seslerinin aks-i medîdi, Bî-tâb uzanırken dönüyorduk… Yine sâkin Mübhem, sarı yıldızları bir leyl-î hazânın, Tenhâ sular üstendi açıp titreşiyorken, Artık daha vâzıhtın o gözlerde kamer, sen! Ey sen, ey onun ru ve ey mâtem-i seyyâl, Ey şimdi bakan hüznüme, âh ey kamer-i lâl! (Piyale, 1926) Vezin: Mef’ûlü / mefâilü / mefâilü / feûlün

Metindeki kelimelerin anlamları

ahenk
uyum, armoni
ezan
Müslümanlıkta namaz vaktini bildirmek için müezzinin yüksek sesle yaptığı çağrı.
gam
tasa, kaygı, üzüntü
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
kes
Genellikle yakmak için kullanılan iri saman.
piyale
Şarap bardağı, içki kadehi.
renk
cisimler tarafından yansılanan ışığın gözde oluşturduğu duyum
seyyal
akışkan
sima
yüz
vezin
tartı
efsus
Yazık, eyvah
akşamları
akşam vakti
altında
sahnenin seyirciye yakın kesimi
sessizce
Sessiz bir biçimde, sessiz olarak
üstünde
Hakkında, dair, üstüne.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)