Ünlü söz
“Adlî siyasetimizin esası, «Zamanın değişmesi ile hükümlerin dahi değişmesi lâzım geleceği inkâr olunmaz.» kaidesidir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
Ne anlatıyor?
Atatürk bu sözünde hukuk düzeninin temelini zamana ve toplumsal koşullara göre yenilenebilir olmaya bağlar. "Zamanın değişmesi ile hükümlerin dahi değişmesi lâzım geleceği inkâr olunmaz" kaidesi, hukuk kurallarının değişmez ve donmuş metinler olmadığını, aksine toplumun ihtiyaçlarıyla birlikte yeniden yorumlanması ve gerektiğinde değiştirilmesi gerektiğini ifade eder. Böylece adalet, geçmişin kalıplarına hapsolmak yerine yaşayan toplumla birlikte gelişen bir kavram olarak ele alınır.
Bu yaklaşım, Cumhuriyet'in ilk yıllarında gerçekleştirilen hukuk reformlarının da düşünsel zeminini oluşturur. Mecelle gibi eski hukuk metinlerinden laik ve çağdaş bir hukuk sistemine geçiş, yalnızca siyasal bir tercih değil, aynı zamanda değişen toplum yapısına uygun yeni hükümler üretme zorunluluğunun sonucudur. Atatürk, hukuku geçmişin bir yükü olarak değil, toplumsal ilerlemenin bir aracı olarak görür.
Sözün günümüzdeki önemi, hukukun toplumsal değişim karşısında duyarlı olması gerektiği fikrinde yatar. Toplumsal ilişkiler, teknoloji, ekonomi ve kültür değiştikçe hukuki normların da bu yeni gerçekliğe uyum sağlaması beklenir. Atatürk'ün çizdiği bu çerçeve, hukuku sabit bir yapı olarak değil, toplumun ihtiyaçlarıyla sürekli gözden geçirilmesi gereken canlı bir düzen olarak düşünmeye davet eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://tr.wikiquote.org/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hakikaten memlekete hizmet etmek isteyenlerin kalbi açık olmalıdır; açık söylemelidir. Millet ile, milleti sevk ve idare edenler çok açık görüşmelidirler. Olan şeyler ve yapılacak şeyler olduğu gibi ifade olunmalıdır. Yoksa safsatalar ile milleti aldatmak, onu birbirine düşürmek demektir. Kuralımız, daima millete karşı gerçekleri ifade olmalıdır. Milleti aydınlatma, bu demektir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“İnsanlar, toplumsal hayatta haklardan ve görevlerden örülmüş bir ağ içinde düşünülebilir. İnsanlar insan kaldıkça bu ağdan çıkamazlar.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“İleri hükûmetçiliğin şiarı, halkı, kudretine olduğu kadar şefkatine de samimiyetle inandırabilmesidir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Memleket işlerinde, millet işlerinde, gerçek işlerde duyguya, hatıra, kardeşliğe ve dostluğa bakılmaz.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Benim gözümde hiçbir şey yoktur; ben yalnız liyakat âşığıyım.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)