Ünlü söz
“Bir toplumun eksikliği ne olabilir? Milleti millet yapan, ilerleten ve geliştiren güçler vardır: Düşünce güçleri, içtimâî güçler. Düşünceler, anlamsız, yararsız, akla sığmaz saçmalarla dolu olursa o düşünceler hastalıklıdır. Bir de içtimâî yaşayış, akıldan mantıktan uzak, yararsız, zararlı birtakım görenek ve geleneklerle dopdolu olursa yaşama sayılamaz. İlerleyemez, gelişemez, inmeliler gibi olduğu yerde bocalar kalır.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
Ne anlatıyor?
Atatürk bu sözünde bir toplumun geri kalmasının iki temel nedenini ele alır: sağlıksız düşünce biçimleri ve akla aykırı toplumsal alışkanlıklar. Ona göre milleti ayakta tutan, onu ileriye taşıyan şeyler düşünce güçleri ile toplumsal yaşamı düzenleyen güçlerdir. Eğer bir toplumun düşünce dünyası anlamsız, yararsız ve akıl dışı saçmalıklarla doluysa bu düşünceler hastalıklıdır ve topluma yön veremez. Aynı şekilde, akla ve mantığa dayanmayan, hatta zararlı olan gelenekler ve görenekler toplumsal yaşamı gerçek bir yaşam olmaktan çıkarır.
Sözün ana fikri, ilerlemenin ancak akıl ve bilim temelinde yenilenen bir düşünce ve toplumsal yapıyla mümkün olduğudur. Atatürk, çağdaşlaşmayı yalnızca kurumsal bir değişim olarak değil, zihniyetin ve gündelik alışkanlıkların dönüşümü olarak da görür. Bu bakış, Cumhuriyet dönemindeki eğitim, hukuk, kılık kıyafet ve toplumsal yaşam reformlarının düşünsel temelini yansıtır. Hastalık metaforu burada önemlidir: Birey nasıl hasta olduğunda güçsüzleşirse, toplum da akıl dışı düşünce ve geleneklerle hastalanır, ilerleyemez. Günümüzde bu söz, toplumların bilimsel düşünceyi ve eleştirel aklı terk ettiğinde nasıl yerinde sayabileceğini anlatan evrensel bir uyarı olarak okunabilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://tr.wikiquote.org/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bir zamanlar gelir, beni unutmak veya unutturmak isteyen gayretler belirebilir. Fikirlerimi inkâr edenler ve beni yerenler çıkabilir. Hattâ bunlar, benim yakın bildiğim ve inandıklarım arasından bile olabilir. Fakat, ektiğimiz tohumlar o kadar özlü ve kuvvetlidirler ki bu fikirler; Hint'ten, Mısır'dan döner dolaşır, gene gelir, verimli sonuçları kalpleri doldurur. (1937)”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Anadolu, en büyük hazinedir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş medenî vasfı ve büyük medenî kabiliyeti, bundan sonraki inkişafı ile âtinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır. Bu söylediklerim hakikat olduğu gün, senden ve bütün medenî beşeriyetten dileğim şudur: Beni hatırlayınız.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Benim Türk milletine, Türk cemiyetine, Türklüğün istikbaline ait ödevlerim bitmemiştir, siz onları tamamlayacaksınız. Siz de sizden sonrakilere benim sözümü tekrar ediniz.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bizim münevverler buna çalışmalı. Neden Anadolu'ya gelip uğraşmazlar! Neden milletle doğrudan doğruya temasta bulunmazlar! Memleketi gezmeli, milleti tanımalı. Eksiği nedir, görüp göstermeli. Milleti sevmek böyle olur. Yoksa lafla muhabbet fayda vermez!”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bütün dünya bilsin ki benim için bir taraflılık vardır: Cumhuriyet taraftarlığı, fikri ve içtimai inkılap taraftarlığı. Bu noktada, yeni Türkiye topluluğunda bir ferdi, hariç düşünmek istemiyorum.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)