İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bir toplumun eksikliği ne olabilir? Milleti millet yapan, ilerleten ve geliştiren güçler vardır: Düşünce güçleri, içtimâî güçler. Düşünceler, anlamsız, yararsız, akla sığmaz saçmalarla dolu olursa o düşünceler hastalıklıdır. Bir de içtimâî yaşayış, akıldan mantıktan uzak, yararsız, zararlı birtakım görenek ve geleneklerle dopdolu olursa yaşama sayılamaz. İlerleyemez, gelişemez, inmeliler gibi olduğu yerde bocalar kalır.”

— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Ne anlatıyor?

Atatürk bu sözünde bir toplumun geri kalmasının iki temel nedenini ele alır: sağlıksız düşünce biçimleri ve akla aykırı toplumsal alışkanlıklar. Ona göre milleti ayakta tutan, onu ileriye taşıyan şeyler düşünce güçleri ile toplumsal yaşamı düzenleyen güçlerdir. Eğer bir toplumun düşünce dünyası anlamsız, yararsız ve akıl dışı saçmalıklarla doluysa bu düşünceler hastalıklıdır ve topluma yön veremez. Aynı şekilde, akla ve mantığa dayanmayan, hatta zararlı olan gelenekler ve görenekler toplumsal yaşamı gerçek bir yaşam olmaktan çıkarır.

Sözün ana fikri, ilerlemenin ancak akıl ve bilim temelinde yenilenen bir düşünce ve toplumsal yapıyla mümkün olduğudur. Atatürk, çağdaşlaşmayı yalnızca kurumsal bir değişim olarak değil, zihniyetin ve gündelik alışkanlıkların dönüşümü olarak da görür. Bu bakış, Cumhuriyet dönemindeki eğitim, hukuk, kılık kıyafet ve toplumsal yaşam reformlarının düşünsel temelini yansıtır. Hastalık metaforu burada önemlidir: Birey nasıl hasta olduğunda güçsüzleşirse, toplum da akıl dışı düşünce ve geleneklerle hastalanır, ilerleyemez. Günümüzde bu söz, toplumların bilimsel düşünceyi ve eleştirel aklı terk ettiğinde nasıl yerinde sayabileceğini anlatan evrensel bir uyarı olarak okunabilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler