“Güzel sanatlarda başarı, bütün inkılâpların başarıldığının en kesin delilidir. Bunda başarılı olamayan milletlere ne yazıktır. Onlar, bütün başarılarına rağmen medeniyet sahasında yüksek insanlık sıfatıyla tanınmaktan daima mahrum kalacaklardır.”

Atatürk bu sözde güzel sanatları, bir toplumun uygarlık düzeyinin en güvenilir göstergesi olarak konumlandırır. Ona göre siyasal, hukuksal ya da ekonomik alanlardaki reformlar ne kadar önemli olursa olsun, asıl dönüşümün tamamlandığını gösteren alan sanattır. Çünkü sanat, bir milletin duygu, düşünce ve estetik anlayışındaki incelmenin somut ifadesidir.

Sözdeki "inkılâplar" ifadesi, yalnızca yasal düzenlemeleri değil, zihniyet değişimini de kapsar. Atatürk, hukuk ya da yönetim alanında yapılan yeniliklerin, toplumun estetik duyarlılığında karşılık bulmadıkça eksik kalacağını düşünür. Sanatta başarı, bu nedenle yüzeysel bir süs değil, çağdaşlaşmanın derinliğini gösteren bir ölçüttür.

Günümüzde bu söz, kalkınmayı yalnızca ekonomik büyüme veya teknik ilerleme olarak gören anlayışa karşı bir uyarı gibi okunabilir. Atatürk, bilim ve teknikte ilerlemiş olsa bile sanatta ve estetik duyarlılıkta geri kalan toplumların, insanlık tarihinde "yüksek insanlık sıfatıyla" anılma hakkını tam olarak kazanamayacağını söyler. Bu, maddi başarının tek başına uygarlık anlamına gelmediğini vurgulayan güçlü bir düşüncedir.