Fıkra
Al Elimi
Nasreddin Hoca
Fıkra açıklaması
Nasreddin Hoca, dostlarıyla kıra pikniğe gider. Bir dere kenarında gezerlerken içlerinden biri derin suya düşer. Yüzme bilmediği için boğulma tehlikesi geçirir. Arkadaşları ona yardım etmek için “Ver elini!” diye seslenir, fakat adam onların çağrısına karşılık vermez. Hoca ise durumu fark edip elini uzatır ve “Al elimi!” der. Adam hemen Hoca’nın eline sarılır; Hoca da arkadaşlarının yardımıyla onu sudan çıkarır.
Fıkranın nüktesi, aynı yardım isteğinin “ver” yerine “al” sözüyle dile getirilince sonuç vermesindedir. Hoca, adamın cimri olduğunu ve hayatında bir şey vermeye alışmadığını söyler. Buna karşılık, alabileceği bir şey gördüğünde hemen davrandığını bildiği için sözünü onun bu huyuna göre seçmiştir. Böylece adamın elini tutmasını sağlayıp onu tehlikeden kurtarır.
Fıkra, insanları tanımanın ve onlarla iletişim kurarken sözleri duruma ve kişiye göre seçmenin önemini mizahi bir olayla anlatır. Hoca’nın dikkati ve pratik yaklaşımı, kurtarma işinin başarılı olmasını sağlar. Anlatı, cimriliği de eleştirir: Adam, “ver” çağrısına aldırış etmezken kendisine “al” denince hemen harekete geçer. Ancak Hoca’nın amacı onu yargılamak değil, bu özelliğini anlayıp yaşamını kurtarmaktır.
Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Metindeki kelimelerin anlamları
- hoca
- İslam'da din görevlisi
- adam
- İnsan
- nihayet
- son
- boğulmak
- boğma işine konu olmak.
- ben
- (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
- aldırış
- aldırmak işi
- birlikte
- bir arada, beraberce, hep beraber
- karşılık
- davranışın karşı tarafta uyandırdığı, gerektirdiği başka davranış, mukabele
- herkes
- (belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat
- üzerine
- üstüne
- birden
- bir defada
- kurtarmak
- Bir canlıyı bir felâketten tehlikeden veya zor durumdan uzaklaştırmak
- neredeyse
- Bir işin, hareketin, olayın gerçekleşmesi anının yaklaştığını anlatan bir söz; az daha, bayağı, kıl payı, âdeta, handiyse.
- boğulma
- boğulmak eyleminin mastarı
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)