İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Balık Başı

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Hoca yolculuk sırasında mola verip bir hana girer, bu sırada hana bir başka yolcu daha girer ve ikisi birden hancıdan yiyecek bir şeyler isterler. Fakat hancı yiyecek olarak sadece bir balık olduğunu söyler ve bunu paylaşmalarını önerir. Bunun üzerine Hoca: – Ben balığın sadece başını yiyeceğim, der. Hancı bunun nedenini sorar. Hoca da: – Balık başı zekâyı arttırır, balık başı yiyen insan akıllı olur, der. Bunun üzerine diğer yolcu hemen atılır ve Hocaya: – Balık başını niye sen yiyeceksin, ben yemek istiyorum, der. Hoca da itiraz etmez ve balığın koca gövdesini Hoca yer ve bir güzel karnını doyurur, diğer yolcu ise sadece balığın başını yer ve sonra Hocaya seslenir: – Sen koca gövdeyi yedin karnını doyurdun ben sadece kafayı yedim aç kaldım, der. Hoca da bunun üzerine: – Bak nasıl da hemen akıllandın, der.

Fıkra açıklaması

Fıkra, yolculuk sırasında hana uğrayan Nasreddin Hoca ile başka bir yolcunun yiyecek istemesiyle başlar. Hancının elinde paylaşabilecekleri yalnızca bir balık vardır. Hoca balığın başını yiyeceğini söyler ve başın zekâyı artırdığını öne sürer. Bunun üzerine diğer yolcu başı kendisi ister; Hoca da balığın gövdesini yiyerek karnını doyurur.

Yolcu aç kaldığını söyleyince Hoca, “Bak nasıl da hemen akıllandın,” diye karşılık verir. Fıkranın nüktesi, yolcunun başı yemenin akıllandıracağı sözüne inanıp balığın doyurucu kısmından vazgeçmesindedir. Hoca ise onun açlık yakınmasını, sözde akıllanmasının kanıtı gibi sunar. Fıkra, iddialara hemen kapılmamak ve başkasının sözünü değerlendirirken kendi çıkarını da gözetmek gerektiğini düşündürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hoca
İslam'da din görevlisi
itiraz
diyecek
fakat
ama, ancak, lâkin
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
sırasında
gerekince, yerinde ve zamanında
sadece
yalnızca
yolculuk
Ülkeden ülkeye veya bir ülke içinde bir yerden bir yere gidiş veya geliş.
olarak
diye, yerine
üzerine
üstüne
birden
bir defada

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)