Aklı Yoktu ki

Fıkrada Nasreddin Hoca’ya oğlunun aklını birden yitirdiği söylenir. Hoca, “Aklı yoktu ki, neyi gitmiş ola?” anlamındaki karşılığıyla haberin içindeki çelişkiyi yakalar: Aklı yoksa kaybolan ne olabilir? “Teftiş” sözü de denetleme anlamındadır; Hoca, ortada denetlenecek bir şey olmadığını söyleyerek nükteli bir yanıt verir.

Ardından çocukların duyduklarını ve gördüklerini çabuk kavrayabildiğini, sözle karşılık verebildiğini anlatır; öğrenip geliştiklerinde mahir olabileceklerini belirtir. Son dizeler, bir çocuğun verdiği karşılığın hoş bir latife oluşturduğunu söyler. Fıkranın nüktesi, sözü gerçek anlamıyla ele alıp görünür çelişkiyi zekice belirtmesidir. Verdiği ders, söylenenleri dikkatle dinleyip düşünerek karşılık vermenin değeridir.