Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
464 madde · “A” harfi
- Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu veriratasözüGenel inanışa göre Allah, bol harcayana bol, az harcayana az verir. Bunun gerçek nedeni şudur: Bol para harcayan kişi çok çalışır, çok kazanır. Aza kanaat eden az çalışır, az kazanır.
- Allah bilir ama kul da sezeratasözüBir işin içyüzünü, ya da nasıl bir sonuç vereceğini ancak Tanrı bilir. Ama insan da kafasınıkullanarak aşağı yukarı bir tahminde bulunabilir.
- Allah dağına göre kar veriratasözüAllah herkese dayanabileceği ölçüde yük, sıkıntı verir.
- Allah dokuzda verdiğini sekizde almazatasözüAllah, her kulunun ne kadar yaşayacağını önceden kararlaştırmıştır. Süresi dolmadan hiç kimsenin yaşamasına son vermez.
- Allah doğrunun yardımcısıdıratasözüDoğruluktan ayrılmayanlara Allah yardım eder. Doğruluktan şaşmamalıdır.
- Allah fukarayı sevindirmek isterse önce eşeğini yitirtir, sonra buldururatasözüDar bir geçim içinde olan kişi, sevincin ne olduğunu bilmez. Ama bir süre bu dar geçimdende yoksun kalıp sonra yeniden eski geçime kavuşsa o zaman sevincin nasıl şey olduğunu anlar.
- Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açaratasözüİşi bozulan kişi umutsuzluğa düşmemelidir. Tanrı'nın onu eskisinden daha iyi bir işe kavuşturacağına inanmalıdır.
- Allah isterse bir kulun işini, mermere geçirir dişini; istemezse işini, muhallebi yerken kırar dişiniatasözüTalihli kişi, hangi işe el atsa başarılı olur. Talihsiz olan da en umutlu işten zararlı çıkar.
- Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmışatasözüGeçim konusunda kimse kimseye yük olmamalıdır. Birbirlerine o kadar yakın ve birçok değerlerinde ortak olan kardeşlerin bile kazançları, keseleri ayrıdır. Birinin parasına öteki ortak olmaya kalkışmamalıdır.
- Allah kulundan geçmezatasözüİşi bozuk giden kişi kendisini kötümserliğe kaptırmamalıdır. Allah dar zamanlarında kuluna yardım eder.
- Allah kulunu kısmeti ile yaratıratasözüBu dünyada herkesin dar ya da geniş bir geçim yolu vardır.
- Allah sağ eli sol ele muhtaç etmesinatasözüMuhtaç olup başkasından bir şey istemek insana çok ağır gelir. Bu durumda en yakın akraba bile gereken ilgiyi göstermez. Onun için Tanrı'dan dileğimiz, bizi en yakınımıza dahi muhtaçetmemesidir.
- Allah sevdiğine dert veriratasözüYaradan, derdin kendisinden geldiğine inanarak yakınmayanları, onu çekenleri mükafatlandıracaktır. Bu nedenle sevdiğine dert verir.
- Allah son gürlüğü versinatasözüAllah, yaşlılık yıllarını bolluk, rahatlık içinde geçirmeyi nasip etsin.
- Allah uçamayan kuşa alçacık dal veriratasözüAllah, yetenekleri kısıtlı olanlara durumlarına uygun bir yaşama düzeni, bir barınma olanağıverir.
- Allah verince kimin oğlu, kimin kızı demezatasözüÜne, zenginliğe, tanınmış ya da zengin bir ailenin çocuğu olmakla erişilmez. Tanrı dilersehiç tanınmayan, yoksul bir aile çocuğunu da üne, zenginliğe kavuşturur.
- Allah verirse el getirir, sel getirir, yel getiriratasözüTanrı bir kimseyi zengin etmeyi dilerse ona hiç umulmadık yerlerden para ve mal gelir.
- Allah'tan umut kesilmezatasözüEn umutsuz durumlarda bile kötümserliğe kapılmamalı, Allah'ın bir lütufta bulunabileceği düşünülmelidir.
- Allah'tan ümit kesilmezatasözüEn ümitsiz hâllerde bile bedbinliğe kapılmamalı, Allah'ın bir lütufta bulunabileceği düşünülmelidir.
- Allah'ın bildiği kuldan saklanamazatasözüİnsan, işlediği suçtan dolayı önce Tanrı'ya karşı sorumludur. Bu suçu da Tanrı bilir. Öyle ise, onu kuldan niçin saklamalı?
- Allah'ın ondurmadığını peygamber sopa ile kovaratasözüTanrı bir kişiyi kısmetsiz yaratmışsa hiçbir kimse onun yazgısını değiştiremez. Başvurduğu bütün kapılar yüzüne kapatılır.
- Ayıpsız yar arayan kalıratasözüKusursuz güzel olmaz. Eşim kusursuz olmalı diyen eş bulamaz. Bu kural yalnız eş için değil,elde etmek istediğimiz her şey için doğrudur.
- a tuz ile, tuz oran ileatasözüBir şeyin hoşa gitmesi, birtakım nitelikler taşımasına ve bu niteliklerin gerektiği orandabulunmasına bağlıdır. Ölçüsüz ve aşırı nitelikler o şeyi tatsız, zevksiz duruma sokar.
- aba altında er yataratasözüBir insanın değeri giyimiyle kuşamıyla ölçülemez.
- aba vakti aba alan, yaba vakti yaba alan aldanmamıştıratasözüİhtiyaçlar vaktinde alınmalıdır.
- aba vakti aba, yaba vakti yaba alan yanılmazatasözüaba vakti aba alan, yaba vakti yaba alan aldanmamıştır kavramının eş anlamlısı
- aba vakti yaba, yaba vakti abaatasözüKişi, kendisine gerek olan şeyleri vaktinden önce ve ucuz olduğu zaman satın almalıdır.
- aba zaman yaba, yaba zaman aba alınıratasözüaba vakti yaba, yaba vakti aba kavramının eş anlamlısı
- abanın kadri yağmurda biliniratasözüBir şeyin gerçek değeri ona gereksinim duyulduğunda anlaşılır.
- abdal abdalın ne umduğunu, ne bulduğunu isteratasözüSosyal seviyesi eşit insanlar birbirlerini çekemezler.