Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
52 madde · “M” harfi
- Mısır’daki sağır sultan bile duyduatasözüBir olayı herkesin öğrendiğini, habersiz kimsenin kalmadığını anlatmak için kullanılan bir söz.
- mal adama hem dost hem düşmandıratasözüMal adama dosttur, çünkü ona rahat bir yaşayış sağlar. İyilikler yapma, hayır işlerine yardımetme olanağı verir. Düşmandır, çünkü kişinin azmasını kolaylaştırır. Bundan başka mala gözdikenler çok olur. Bu yüzden anlaşmazlıklar çıkar; mal sahibinin canına bile kıyılır.
- mal canı kazanmaz, can malı kazanıratasözüİnsan mal kazanacağım diye sağlığını, canını tehlikeye düşürmemelidir. Tam tersine,sağlığını korumak, canını kurtarmak için malını harcamaktan çekinmemelidir. Malı kazananinsandır. Can sağ olmalıdır ki mal kazanılabilsin.
- mal istersen bedeninden, evlat istersen belindenatasözüKişinin gerçek malı, babadan kalan değil, kendi emeğiyle kazandığı maldır. Gerçek evlat da kendisinden doğmuş olandır; üvey ya da edinilen evlat, öz çocuğunun yerini tutmaz.
- mal malamatı örteratasözüZenginlik, bir kişinin ayıplarını, kusurlarını kapatır.
- mal melameti örteratasözü"Zengin olmak,insanların kusurlarını görmezden gelmelerine yardımcı olur" anlamında bir sözr.
- malı mala canı cana ölçmeliatasözüMalımız ve canımız bizim için ne değerde ise başkalarının mal ve canları da kendileri için o değerdedir. Öyleyse bizim malımıza ve canımıza gelmesini istemediğimiz bir zararın başkasının malına ve canına gelmesini nasıl hoş görebilir, buna nasıl izin verebiliriz?
- malı ongun olanın adı angın oluratasözüMalından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır.
- malın iyisi boğazdan geçeratasözüMalın işe yaraması, sahibinin onu kullanabilmesi, yiyebilmesi ile olur. Kişi malını yiyemedikten sonra o mal neye yarar?
- malını yemesini bilmeyen zengin her gün züğürttüratasözü"Züğürt kimse parası olmadığı için zorluk içindedir. Parasını yiyemeyen kimseler ise paraları olduğu halde bu yokluğu çekenlerdir" anlamında bir söz.
- marifet iltifata tabidiratasözü"Başarılı bir kimse, desteklenir, takdir edilir, övülürse daha iyi işler yapar" anlamında kullanılan bir söz.
- mart ayların çingenesidiratasözüÖteki aylardan her birinin bir kişiliği, bir soyluluğu vardır. Mart ise soysuz, güvenilmez, neyapacağı bilinmez kişilere benzer.
- mart ayı, dert ayıatasözü"Kış ile ilkbahar arasındaki geçiş dönemi olduğu için insanlar hastalıklara daha kolay yakalanırlar" anlamında bir söz.
- mart dokuzunda çıra yak, bağ budaatasözüMartın dokuzu (yeni takvime göre 22'si) olunca bağların her halde budanması gerektir. Bu iş,gündüz yetiştirilemezse gece çıra ışığında yapılmaya değecek kadar önemlidir.
- mart yağar, nisan övünür; nisan yağar, insan övünüratasözüMartta yağan yağmurla ekinler nisanda gelişir. Nisanda yağan yağmurla başaklar olgunlaşır,dolgunlaşır. Bu da karnı doyanları sevindirir.
- mart çıkmadıkça dert çıkmazatasözüKış hastalıkları, mart sona ermedikçe bitmez.
- martta sürmez, eylülde ekmezsen sabanı bırakatasözüÇiftçi, işlerini zamanında yapmazsa ürün alamaz. Bu gibi kimseler üstesinden gelemedikleriçiftçiliği bırakmalıdırlar.
- martta tezek kuruya, nisanda seller yürüyeatasözüMart ayının kurak, nisan ayının yağışlı olması, çiftçinin yüzünü güldürür.
- martta yağmasın, nisanda dinmesinatasözüEkin için, martta yağmur yağması zararlı, nisanda çok yağması yararlıdır.
- mayasız yoğurt tutmazatasözüÇok para kazanabilmek için, az da olsa, elde bir sermaye olması gerekir.
- maymun yoğurdu yemiş, artığını ayının yüzüne sürmüşatasözüKurnaz kimse, işlediği suçu başkasının, hele bön birinin üstüne yıkmasını bilir.
- mazlumun ahı, indirir şahıatasözüGüçlü kimse zulmetmemelidir. Zulmeden her halde yıkıma uğrar. Zulüm gören kimsenin bedduası, padişahı tahtından indirir.
- maşa varken elini ateşe sokmaatasözüBaşka birine yaptırabileceğin tehlikeli işe kendin girişme.
- meramın elinden bir şey kurtulmazatasözüBir işi yapmaya azmeden ve ona dört elle sarılan kişi her halde başarıya ulaşır.
- merdiven ayak ayak çıkılıratasözüEn yüksek yere, yavaş yavaş yükselerek çıkılır.
- merhametten maraz doğaratasözüKimi kişiler, kendilerine acıyıp iyilik edenlerin başını derde sokarlar ya da bu iyiliği kötüye kullanırlar.
- meyhaneciden kefil istemişler, bozacıyı göstermişatasözü"Toplumda uygunsuz işleri yapanlar kendi haklılıklarını, benzer kişileri göstererek savunmaya çalışırlar." anlamında bir söz.
- meyhaneciden şahit istemişler bozacıyı göstermişatasözüUygunsuz iş yapan kimse, haklı olduğunu göstermek için kendisine benzeyen birini tanık gösterir.
- meyil verme evliye, eve gider unuturatasözüEvlenmek isteyenlere öğüt...
- meyve veren ağaç taşlanıratasözüToplumda bir konum edinmiş, bilgili, becerikli ve başarılı kişiler kıskanılır, eleştiri ve saldırılara maruz kalır.