Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
26 madde · “V” harfi
- Veren el, alandan üstündüratasözüVarlıklı olan, bir şey
- vakit nakittiratasözü"Zaman en değerli varlığımızdır.Hayatımızdaki en küçük bir anı bile boşa geçirmemek lazımdır" anlamında bir söz.
- vakitsiz öten horozun başını keserleratasözüHer söz vaktinde ve yerinde söylenmelidir. Bir sözün, zamanı gelmeden söylenmesi, büyük zararlara yol açabilir. Bunun için, uygun olmayan zamanda aklına geleni söyleyen kişi cezalandırılır. Nasıl ki vakitsiz öten horoz, uğursuz sayılarak kesilir. Her şeyin bir vakti zamanı vardır.
- var eli titremezatasözüVarlıklı kimse, uzun boylu düşünmeden hayırlı işlere yardım eder.
- var evi kerem evi, yok evi verem eviatasözüVarlıklı ailenin durumu, konuk ağırlamaya, gereken yerlere yardım etmeye, armağanlar vermeye elverişlidir. Yoksul ailenin evinde, sıkıntı ve dertten başka bir şey bulunmaz.
- var varlatır, yok söyletiratasözüVarlık, kişiye yüksekten atma ve varlığını artırma gücü verir. Yokluk ise ancak sızlanmaya,yakınmaya yol açar.
- vardı bağım malım, gelirdi kardeşlerim; tükendi yağım balım, gelmiyor kardeşlerimatasözüVarlıklı kişinin eşi, dostu çok olur. Züğürtleşenin yanına kimse uğramaz.
- vardığın yer körse gözünü kapaatasözüKişi, çevresindekilerle geçinebilmek için bir dereceye kadar onlara uymak zorundadır.
- vardığın yer körse sen de gözünü kapaatasözü"İnsanlar,çevresindekiler ile iyi ilişkiler kurmak isterlerse onlara uymak zorundadırlar" anlamında kullanılan bir söz.
- varsa hünerin, her yerde vardır yerinatasözü"Hüner,kişinin her şartta en iyi yaptığı, başarılı sonuç aldığı yeteneğidir.Bunun içindir ki her kişi mutlak bir hüner sahibi olup,hayata öyle atılmalıdır" anlamında bir söz.
- varsa hünerin, var her yerde yerin; yoksa hünerin, var her yerde yerinatasözüHünerli kişinin toplum içinde her zaman iyi bir yeri vardır. Hünersiz kişi de nereye gitse işe yaramadığından, niçin bir iş yapamadığına üzülür.
- varsa pulun, herkes kulun; yoksa pulun, dardır yolunatasözüZengin olana, herkes kul kurban olur, hizmet eder. Yoksula, kimse yüz vermez. Dahası,bunların adı deliye çıkar.
- varını veren utanmamışatasözüKendisinden bir şey istenen kimse, elinde ne varsa onu verir. Bunun, az olmasından ya dadüşük nitelikte bulunmasından utanç duymamalıdır.
- varışına gelişim, tarhana aşına bulgur aşımatasözüSiz başkasına ne kadar yakınlık gösterir, ne kadar değer verirseniz, o da size bu ölçüde yakınlık gösterir, değer verir.
- vasiyet ölüm getirmezatasözüÜzülecek bir durum ortaya çıkarsa ne yapılacağını şimdiden kararlaştırmaktan kimi kişiler ürkerler, kaçınırlar. Üzülecek durumu düşünmek istemezler. Oysa böyle şeyleri düşünmek, gereken önlemleri almak, üzücü durumun gelmesine yol açmaz.
- ver elindeki sapı, git dolan kapı kapıatasözüElinde ne varsa şuna buna dağıtan kişi, bir süre sonra bunları başkalarından istemek zorundakalır.
- ver yiğidi yiğide, Mevla rızkını yetireatasözüİki gencin evlenmesini kolaylaştırınız. Tanrı rızklarını verir.
- veren eli herkes öperatasözüYardımını esirgemeyen, eli açık olan kimseye herkes saygı gösterir.
- veren eli kimse kesmezatasözüYardımını esirgemeyen, eli açık olan kimsenin iyiliklerine engel olmayı, kendisine kötülükyapmayı kimse istemez.
- veresiye şarap içen, iki kez sarhoş oluratasözüVeresiye alışveriş eden, iki kez sarsılır: Aldığı zaman, bir süre sonra para ödemenin, üzüntüsünü çeker. Ödeme zamanı gelince de karşılıksız ödeme yapıyormuş gibi sıkıntı duyar.
- verip pişman olmaktan, vermeyip düşman olmak yeğdiratasözüSizden bir şey isteyen kimseye istediğini verirseniz pişman olabilirsiniz. Ama vermezseniz düşman olur, ama bu daha iyidir.
- verirsen doyur, vurursan duyuratasözüYaptığınız iş, amacın gerçekleşmesini sağlayacak nitelikte olmalıdır: Bir yardımda mıbulunacaksınız?Gerektiği ölçüde yapınız ki işe yarasın. Biriyle dövüşüyor musunuz? Etkili biçimde vurunuzki yenesiniz.
- verirsen veresiye, batarsın karasuyaatasözüVeresiye bir şey verme. Çünkü alanların borçlarını ödememeleri yüzünden batabilirsin.
- vermeyince Mabut, ne yapsın Mahmut?atasözüTanrı, geniş bir yaşama ya da yetenek kısmet etmemişse kulun elinden ne gelir?
- vurmak da yiğitlik, kaçmak daatasözüBir çatışmada üstünlük sağlamak için olanca gücünü kullanmak, övülecek bir şeydir. Yenilme tehlikesi belirince, telefat vermemek için uzaklaşmak da beğenilecek bir tutumdur.
- vücut kocar,gönül kocamazatasözü"Hangi yaşta olursa olsun kişi gönlü sayesinde hep genç kalmayı başarabilir" anlamında bir söz.