Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
464 madde · “A” harfi
- ar dünyası değil, kar dünyasıatasözüKişi, namusuna dokunmadıktan sonra, şu ya da bu işi yapmaktan utanmamalı, para kazanmalıdır.
- ar yılı değil, kâr yılıatasözüÇağımız; utanma çağı değil, para kazanma çağıdır. Kişi; namusu ile, her ne iş olursa olsun, yapmalıdır bu zamanda.
- araba devrilince yol gösteren çok oluratasözü"iş işten geçtikten sonra verilen öğüdün değeri yoktur" anlamında kullanılan bir söz.
- araba ile tavşan avlanmazatasözüHer işte başarıya ulaşabilmek için kullanılması gereken özel bir yol vardır. Başka bir yöntem kullanılırsa başarıya erişilemez.
- arabanın ön tekerleği nereden geçerse art tekerleği de oradan geçeratasözüBüyükleri nasıl bir yaşayış yolu tutmuşlarsa çocuklar da aynı yolu izlerler.
- arayan Mevlasını da bulur, belasını daatasözüİyi erek yolunu tutanlar iyi ereğe, kötü erek yolunu tutanlar kötü ereğe ulaşırlar.
- ardıcın közü olmaz, yalancının sözü olmazatasözüArdıç ağacının ateşi çabuk geçer, kül olur; yalancının sözü de böyledir, ona da güvenilmez.
- ardında yüz köpek havlamayan kurt, kurt sayılmazatasözü"Önemli kimseleri çekemeyip onlara dil uzatanların çok olduğunu anlatır." anlamında bir söz.
- arife günü aşa ne, bayram günü tıraşa ne?atasözüHer olayın, her nesnenin çoğaldığı bir zaman vardır. Böyle zamanlarda o olay ve nesnelere eskisi denli önem verilmez.
- arife günü yalan söyleyenin bayram günü yüzü kara çıkaratasözüBir sözün yalan olduğu çabuk anlaşılır ve söyleyen, topluluk içinde utanılacak bir duruma düşer.
- arka gerektir arka, ya utana ya korkaatasözüBir kimsenin işini istediği biçimde yürütebilmesi için, sözü geçen ya da kendisinden korkulan birisine dayanması gerekir.
- arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyimatasözü"kişi kendisine uygun kimselerle arkadaşlık kuracağı için arkadaşını tanıdığımızda o kişinin de kimliğini öğrenmiş oluruz" anlamında kullanılan bir söz
- armudu soy ye, elmayı say yeatasözüArmut, kabuğu soyularak, elma da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- armudun iyisini ayılar yeratasözüKendilerine yakışmayan güzel bir şeyi eline geçirenler için söylenir.
- armut dalının dibine düşeratasözüBir kimse önce yakınlarına yararlı olur.
- armut dibine düşeratasözüKişi, ebeveyni ile aynı huya sahip olur
- arpa eken buğday biçmezatasözüKötü davranışın karşılığı iyi olmaz.
- arpa samanıyla, kömür dumanıylaatasözüKusursuz nesne olmaz. Yararlandığınız nesneleri kusurlarıyla birlikte kabulleneceksiniz.
- arpa unundan kadayıf olmazatasözüKötü gereçle iyi şey yapılamaz.
- arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümezatasözüGeçimi sağlanmayan kişi, ne kadar sıkıştırılırsa sıkıştırılsın, iş görmez.
- arpacıya borç eden, ahırını tez sataratasözüBorç para ile yürütülen iş, az zaman sonra yürütülemez olur.
- arslan kocayınca sıçan deliği gözetiratasözüGüçlü çağında ağır ve büyük işler yapmış, büyük kazançlar elde etmiş olan kimse, güçten düşünce pek küçük işlerle uğraşır; azla yetinir.
- arslan kükrerse atın ayağı köstekleniratasözüGüçlü kimsenin korkutucu sözleri, güçsüz kimseyi kıpırdayamaz duruma getirir.
- arslan postunda, gönül dostundaatasözüCanlı, cansız her şeyin bir yakışığı vardır.
- arslan yatağından bellidiratasözüaslan yattığı yerden belli olur kavramının farklı yazılışı
- arsız neden arlanır, çul da giyer sallanıratasözüArsız, hiçbir şeyden utanmaz. Giysi diye çul da giyip salına salına gezebilir.
- arsızın yüzüne tükürmüşler, yağmur yağıyor demişatasözüArsız ne kadar ağır hakaret görse aldırış etmez; pişkinliğe vurur, iyi karşılar.
- arı bal alacak çiçeği biliratasözü"İşini bilen kimse nereye başvuracağını bilir." anlamında bir söz.
- arı gibi eri olanın dağ kadar yeri oluratasözüÇalışkan, kişileri olan aile ve toplumlar, her yerde bol kazanç bulurlar; bütün dünyayı kendi malları sayarlar.
- arı kızdıranı sokaratasözüKişi kendisini sinirlendirene saldırır; sonunda öleceğini bilse bile.