Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
234 madde · “B” harfi
- balı olan bal yemez mi?atasözüBir kimsenin elinde başkasına verilecek, ya da satılacak bir nesnenin bulunması, ondankendisinin de yararlanmasına engel değildir.
- balık ağa girdikten sonra aklı başına geliratasözüİnsan tedbirsizliği yüzünden bir yıkıma uğradıktan ve iş işten geçtikten sonra neden şöyle yapmadım, neden böyle yapmadım diye üzülür.
- balık baştan avlanıratasözüBir şeyi ele geçirebilmek için onu yönetenleri ele geçirmek gerekir.
- balık demiş ki: Etimi yiyen doymasın, avımı yapan gülmesinatasözüCanına kıyılan balığın böyle ilendiğine inanılır. Bu inanış, balık etine kolay kolay doyulmamasından ve balık avcılarının hep geçim darlığı içinde bulunan kimseler olmasından gelmektedir.
- balık çok konuşurum ama ağzım su dolu demişatasözüBir işi yapmaya gücü yetmeyen kişi, yapamam demez de inanılmayacak bir mazeret ileri sürer.
- bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasınatasözüBirçok kimse, kendilerine kötülüğü dokunmayan kişiye ilişmek istemez" anlamında kullanılan bir söz.
- baskıdaki altından askıdaki salkım yeğdiratasözüKullanılan, işe yaratılan az değerli nesne, saklanan, kullanılmayan çok değerli nesnelerden daha iyidir.
- baskın basanındıratasözüDüşmanı boş bulunduğu sırada basan, savaşı kazanır.
- baskısız tahtayı yel alır, yel almazsa sel alıratasözüSıkı bir yönetim altında bulundurulmayan ya da korunmayan gençler kolayca kötü yollarasürüklenebilirler.
- battı balık yan gideratasözüKötü durumda olan, düzelmesi olanaksız işin oluruna bırakılması.
- baykuşun kısmeti ayağına geliratasözüAllah hiçbir canlıyı aç bırakmaz. Kımıldamadan duran baykuşun rızkını bile önüne koyar. Elsiz ve ayaksız yılanın da küçücük karıncanın da rızkını Allah mutlaka verir.
- bayram etiyle it tavlanmazatasözüBir canlının ya da bir durumun gelişmesi sürekli bakım ve ilgi ister. Rasgele ele geçen fırsat ne denli elverişli olursa olsun, sürekli değilse yararı sınırlı kalır.
- bayramda borç ödeyene Ramazan kısa geliratasözüOruç tutan kimse için Ramazan günleri ağır ağır geçer. Süresi bayramda dolacak bir borcu ödemek zorunda olan kimseye o günler çabuk geçiyor gibi gelir. Çünkü insan, güç işlerin yapılmasını ertelemek ve uzak zamanlara atmak ister.
- bayramdan sonra gelen kınayı götüne yakatasözüGerektiği zaman ele geçmeyip daha sonra kavuşulan şey değerli de olsa işe yaramaz.
- baz bazla, kaz kazla, kel tavuk topal horozlaatasözüBir kişi, kendine denk ve uygun olan kişiyle arkadaş olur.
- bağ babadan, zeytin dededen kalmalıatasözüBağ, bir kuşak geçecek kadar yaşlandıktan sonra bol ürün verir. Zeytinin bol ürün vermesi için hiç olmazsa iki kuşaklık bir zaman geçmelidir.
- bağı ağlayan yüzü güleratasözüBağ budanırsa (budanan yerden su damlar) bol ve güzel üzüm verir.
- bağın taşlısı, karının saçlısıatasözüTaşlı yerdeki bağ, daha değerli, uzun saçlı kadın daha gösterişli ve sevimlidir.
- baş ağır gerek, kulak sağıratasözüKişi ağırbaşlı olmalı ve dedikoduları dinlememeli, ya da işitmemiş gibi davranmalıdır.
- baş başa bağlı, baş da şeriataatasözüBizim başarımız, başımızda bulunan yöneticiye, onun başı da dine, yasaya bağlıdır. Bizyöneticinin buyruğu altındayız ama, yönetici de toplum için konulmuş olan kanunlar nebuyuruyorsa onu uygular; onun dışına çıkamaz.
- baş başa vermeyince taş yerinden kalkmazatasözüBir insanın gücü sınırlıdır, tek başına her işi yapamaz. Kimi zor işleri yapması için de başka insanların gücüne, işbirliğine ihtiyaç duyar. Güçler birleştirilince zor işlerin yapılması da kolaylaşır. Çünkü birlikten kuvvet doğar.
- baş dille tartılıratasözüKişinin aklı, söylediği sözlerle ölçülür.
- baş kes, yaş kesmeatasözüAğaç kesmek, insan öldürmekten daha büyük bir suçtur, daha kötü bir şeydir demeliyiz ki ağaç kesmenin ne kadar kötü ve zararlı bir iş olduğuna dikkati çekebilelim.
- baş ol da eşek başı olatasözüBaşta bulunanların, yetkisi geniş, saygınlığı büyük, olanakları çok olur. En önemsiz işlerde bile baş olmak, buyruk altında bulunmaktan iyidir.
- baş sallamakla kavuk eskimezatasözüBir kimsenin suyunca gitmekten, söylediklerine evet, peki demekten zarar gelmez.
- baş sağ olursa börk çok bulunuratasözüKişinin en önemli işi, sağlığını korumaktır. Sağlığı yerinde olan kişi işsiz kalmaz.
- baş yarılır börk içinde, kol kırılır kürk içindeatasözüBir aile içindeki kişilerin kusurları, anlaşmazlıkları, kavgaları sır olarak aile içinde kalmalı, dışarıya duyurulmamalı, sızdırılmamalıdır.
- baş yastığı baş derdini bilmezatasözüİnsan derdi içindedir. En yakını bile onu anlamaz.
- başa gelen çekiliratasözüUğradığımız kaçınılmaz yıkımlara katlanmaktan başka elimizden ne gelir Sabırlı olmalıyız.
- başa gelmeyince bilinmezatasözüBaşkasının uğradığı bir yıkımın ne kadar acı olduğunu, başımıza böyle bir felaket gelmeyince, gereği gibi anlayamayız.