Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
234 madde · “B” harfi
- başak büyüdükçe boynunu eğeratasözüİnsan büyüdükçe daha çok olgunlaşır.
- başın başı, başın da başı vardıratasözüToplum içinde hiç kimse başına buyruk değildir. Başta bulunan her kişinin üstünde dahabüyük bir baş, onun da üstünde kendisinden büyük bir baş vardır.
- başın sağlığı, dünya varlığıatasözüDünyanın en büyük zenginliği, beden sağlığından başka bir şey değildir.
- başına gelen başmakçıdıratasözüBaşından bir iş geçmiş olan kimse o işte deneyimli olur. Uğradığı zarara bir daha uğramamakiçin önlem alır.
- başını acemi berbere teslim eden, cebinden pamuğunu eksik etmezatasözüİş başına deneyimsiz yönetici getirenler, onun yaratacağı sıkıntı ve zararları çekmeye hazırolmalıdırlar.
- başını sallamayan kavak olmazatasözüKendini bir sürü eğlenceye, çapkınlığa kaptırmamış genç yoktur.
- bekâr gözü, kör gözüatasözüBekâr erkek, evlenme istek ve heyecanı içinde olduğundan alacağı kızın kusurlarını göremez.
- bekârlık maskaralıkatasözüBekâr kimse bakımsızdır, kılıksızdır, derbeder bir yaşayış sürer ve herkesin eğlencesi olur.
- bekârlık sultanlıkatasözüAile sorumluluğundan kaçan ve başıboş bir yaşayış sürmeyi seven kimselere göre bekarlık, eşi bulunmaz bir sorumsuzluk ve rahatlık durumudur.
- bekârın parasını it yer, yakasını bitatasözüBekâr kimse, parasını çarçur edebilir; dalaverecilere yedirir. Yaşayışı düzensiz, üstü başı kirli, bitlidir.
- beleş atın dişine bakılmazatasözü"Bedava gelen şeyde kusur aranmaz." anlamında bir söz.
- benzeye benzeye yaz, benzeye benzeye kış oluratasözüGünler birbirinden çok farklı olmadığı halde hava yavaş yavaş ısınarak yaz, aynı biçimde yavaş yavaş soğuyarak kış gelir. Bu durum toplumun gelişmesinde ve gerilemesinde de görünür.
- berber berbere benzer ama başın Allah'a emanetatasözüKendisini uzman gibi gösteren her kişiye güvenmemeli. Uzman diye işe başlar da malınızı,canınızı tehlikeye sokabilir.
- berberin solumazı, tellağin söylemezi, kahvecinin söylemeziatasözüYüzü yüzünüze pek yakın olarak iş gören berber soluyorsa nefesi, ağız kokusu burnunuza girer. Tellak terliyorsa sizi keselerken terleri üzerinize damlar; ayrıca ter kokusundan rahatsız olursunuz. Müşterilerinin içyüzünü bilen kahveci birinin sırını ötekine söylerse sanatını kötüye kullanmış olur.
- berk kaçan atın boku seyrek düşeratasözüOlağanüstü hızla yapılan iş -gereken özen gösterilemeyeceğinden- olumlu sonuç vermez.
- besle kargayı, oysun gözünüatasözüNankörlüğü vurgulayan bir atasözü.
- beslemeyi eslemeden almaatasözüSürekli bir hizmet için evine kabul edeceğin kimseyi iyice sorup soruşturmadan alma.
- beterin beteri varatasözüÇok kötü bir duruma düşen kimse, bundan daha kötü bir durumun da bulunduğunu düşünerek avunmalıdır.
- bey ardından çomak çalan çok oluratasözüGüçlü kişi ile yüz yüze bulundukları zaman ağızlarını açmayan kimseler, gittikten sonra kendisini çekiştirirler.
- bey aşı borç, düğün aşı ödünçatasözüBeyin sofrası çok zengin olur. O sofrada ağırlanan kimsenin, karşılık olarak beye yemekvermesi kolay olmadığından bu bir borç olarak kalır. Düğün aşı yiyen ise günün birindekendisinin yapacağı düğüne, birinci düğün sahibini çağırır, böylece ödüncün altından kalkmışolur.
- bey buyurur, cellat keseratasözüEgemen kişinin haksız buyruğunu yerine getiren, buyruk kulu olduğu için, suçsuzdur. Suçuişleyen, buyruğu verendir.
- bey oğlu kulluk, kul oğlu beylikatasözüHiçbir kimse için süreli bir yaşam düzeyi yoktur. Yüksek düzey insanı düşkün durumagelebilir; düşkün durumda olan da yükselebilir; zenginleşebilir.
- beyazın adı tadıatasözüBeyaz tenli olanlar, güzel sayılır; ancak bu, aldatıcı bir görünüşten ileri gelir. Gerçek güzellik ve şirinlik esmerlerdedir.
- beyden gelen bey sayılıratasözüHatırı sayılan kişinin sözlerini, isteklerini başkasına ileten buyruk kuluna, hatırlı kişinin kendisi gelmiş gibi saygı gösterilmesi gerekir.
- beyler buyruğu yoksula kan ağlatıratasözüHalkı yönetenler, uygulama olanağını düşünmeden buyruklar verirler. Halkı sıkıntıya sokar, ezerler.
- beylik çeşmeden su içmeatasözüResmi işlere yanaşmak tehlikelidir. Hükümet, hatıra hayale gelmeyen bir noktadan size büyük sorumluluk çıkarır.
- bez alırsan Musul'dan, kız alırsan asildenatasözüNe alacaksanız cinsini, aslını biliniz, güvenerek alınız: Musul bezinin sağlam, güzelolduğuna, soylu kızın terbiyesine, namusuna güvendiğiniz gibi.
- bezi herkesin arşınına göre vermezleratasözü"Genel kurallar kişilerin isteklerine göre bozulamaz." anlamında bir söz.
- beş kuruşun varsa beş yere düğümleatasözüKişi savurgan değil tutumlu olmalı, parasını iyi korumalıdır.
- beş kuruşun üstünde oturmaya beş batman göt gerekatasözüKişinin kazancından, az da olsa para artırması büyük azim ve irade ister.