Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
234 madde · “B” harfi
- bir başa bir göz yeteratasözüNimet ne kadar bol olsa o kadar hoşa gider; geri çevrilmez. Ama bunun hepsi zorunlugereksemeleri karşılayan şeyler değildir. Birçoğu fazladan denilebilecek şeylerdir. Bunun -gerçek gereksemeyi karşıladığı için- vazgeçilemeyecek bir miktarı vardır. Azla yetinmeyibilenler bu miktarı yeter görürler.
- bir deli kuyuya bir taş atar, kırk akıllı çıkaramazatasözüKimi vakit bir kimsenin yaptığı yersiz bir iş, birçok kimse tarafından düzeltilemez.
- bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamışatasözüKimi zaman bir kişi öyle delice bir iş yapar ki birçok akıllı kimseler bir araya gelerek düşünür, çalışırlar da durumu düzeltemezler.
- bir dirhem et bin ayıp örteratasözüBiraz kilo almak kimi zaman insanı güzelleştirir.
- bir dirhem gümüşün üstünde oturmaya bir kantar göt gerekatasözüTutumluluk, kazancın çok küçük bir parçasını bile artırabilmek, büyük bir istenç gerektirir.
- bir dönüm güzlük on dönüm yazlığa bedeldiratasözüSonbaharda ekilen bir dönümlük yerden, yazın ekilen on dönümlük yerin ürünü kadar ürünalınır.
- bir el bir eli yıkar, iki el bir yüzü yıkaratasözüKimi durumlarda yardımlaşarak işlerin kolay kurtulacağını anlatır.[2](Doğru Olmaya Bilir 1. Anlamı Yazın)Yardımlaşma Bazı Durumlarda Gerekli Olabilir.
- bir elin nesi var, iki elin sesi varatasözüÇoğunlukla insanlar büyük işleri tek başına yapamaz. Başkasıyla iş birliği yapmalıdır ki önemli bir varlık gösterebilsin.
- bir elinin verdiğini öbür elin görmesinatasözüBir yoksula, bir hayır işine yaptığınız yardımı, en yakınlarınız dahi bilmemelidir. Çünkü bu çeşit yardımlar dini, ya da sosyal bir ödevdir. Amaç kendini göstermek değil, bir yaraya merhem olmaktır. Herkes görsün, işitsin, kendisini övsün diye yapılan yardım, din ya da insanlık duygusu ile yapılmış iyilik olmaktan çıkar.
- bir ev donanır, bir kız donanmazatasözüBir kızı donatmak, bir ev düzmekten daha güç, daha masraflıdır. Evin eksikleri bellidir. Alırsınız, biter. Kızın ne giyim giderleri biter, ne de çeyiz için alınacak eşyası. Evlenecek kızın gözü eşyaya doymaz.
- bir evde düzen varsa düzen olmaz o evdeatasözüBir evde ya da bir yerde iki rakip kadın varsa orada dirlik olmaz.
- bir evde iki kız, biri çuvaldız biri bizatasözüBir evde iki kız olursa her biri bir taraftan aileyi sıkıştırır: Giyim kuşam ister, çeyiz çemen ister. Onlar istemese bile aile kendini böyle bir sorumluluk altında bilir. Bunun sıkıntısını çeker.
- bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardıratasözüİyilik küçük de olsa unutulmaz.
- bir fit bin büyü yerini tutaratasözüBir kimseyi başkasına karşı kışkırtmak için ara bozacak bir söz, bin büyü kadar etkilidir.
- bir gram et bin ayıp örteratasözüBiraz kilo almak kimi zaman insanı güzelleştirir.
- bir görüş, bir kör bilişatasözüBir kez görmekle bir şey iyice anlaşılmaz, öğrenilmez.
- bir gözün gördüğü bir göze hayır etmezatasözüBir kişi bir nesneye göz koymuşsa, başka birinin o nesneyi elde etmesi kolay olmaz.
- bir günlük beylik beyliktiratasözüÇok kısa bir süre için de olsa herkesten üstün bir yaşama olanağı bulmuş olmak güzel şeydir.
- bir günlük ölüye üç gün yiyecek gerekatasözüGelenek böyledir: Bir evde ölüm olursa o evde üç gün yemek yapılmaz. Komşular ve tanıdıklar yemek gönderirler.
- bir hatır, iki hatır, üçüncüde vur yatıratasözüBir kimsenin densizlikleri, hatır sayılarak birkaç kez hoş görülebilir. Ama bu durumu sürüp giderse sert tepki gösterilmesi doğaldır.
- bir inat, bir muratatasözüİnatçı kişi, her inadında istediği bir şeyi elde eder.
- bir kararda bir Allahatasözüİnsanın yaşayışı bir düzende sürüp gitmez. Sağlık bozulabilir; zenginlik kalmayabilir. Görevelden gidebilir... Gücü, büyüklüğü eksilmeyip aynı kalan tek varlık, Tanrı'dır.
- bir katar deveyi bir eşek yederatasözüSessiz, uysal bir topluluğu, niteliksiz, ahmak bir kişi bile yönetir.
- bir korkak bir orduyu bozaratasözüSavaşta, ya da birlikte iş yapacak toplulukta, korkak bir kişi; kaygı, telaş, heyecan yaratan sözleriyle bozgunluğa yol açar.
- bir koyundan iki post çıkmazatasözüBir kimseden verebileceği kadar bir şey alındıktan sonra dolambaçlı yol ile aynı şeyi bir kez daha almaya çalışmak, boşuna emek harcamaktır.
- bir kötünün yedi mahalleye zararı vardıratasözüKusurları, yanlışları, düzensizlikleri, yolsuzlukları, kötülükleri... bütün çıplaklığıyla ortayakoyan ve eleştiren söz, bu işleri yapanlara çok acı gelir.
- bir kılın bir örmeye faydası varatasözüBüyük girişimlerin gerçekleştirilmesinde önemsiz görünen araçların yardımı olacağı unutulmamalıdır.
- bir kızı bin kişi ister bir kişi alıratasözüGüzel bir şeyi herkes elde etmek ister. Ama o, ancak bir kişiye kısmet olur.
- bir lisan bir insanatasözü✓Bilinen her yabancı dil, kişiye yeni bir dünya ve yeni olanaklar kazandırır.
- bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarıratasözüHerhangi bir olayı, bir işi, bir ödevi küçük saymamak, önemle ele almak gerekir. Küçük görünen işler, büyük sonuçlar doğurabilir: Bir çivi eksikliğinden bir nal düşer; bir nal eksikliğinden bir at koşamaz olur; bir atın koşamaması, komutana bir haberin yetişememesi dolayısıyla savaşın kaybedilmesine mal olabilir. Böylece bir çivi yüzünden bir ordu yenilgiye uğrayabilir. Nitekim küçük bir vidası eksik olsa koca bir fabrika çalışamaz. Önem verilmeyen küçük bir yaradan ölenler çoktur.