Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
234 madde · “B” harfi
- bir ocaktan okluk da çıkar, bokluk daatasözüBir aileden terbiyeli, temiz çocuk da yetişir; serseri, ahlaksız çocuk da.
- bir pire için bir yorgan yakılmazatasözüKüçük bir zararı önlemek için büyük bir zarar göze almak yanlıştır
- bir selam bin hatır yaparatasözüSelam bir ilgi ve sevgi belirtisidir. Küçük bir şeydir ama gönül kazanmakta büyük önemi vardır.
- bir senden büyüğün, bir de senden küçüğün sözünü dinleatasözüÖnemli bir işe girişecek kimse salt kendi düşüncesiyle yetinmemeli, büyüklerinindeneyimlerinden yararlanmalı; akıllıca düşünce ileri sürebilecek küçüklere de danışmalıdır.
- bir söyle on dinleatasözüAz konuşup çok dinlemek yararlı olur.
- bir söz ara bozar,bir söz ara düzeratasözüÖyle bir söz olur ki iki dostu düşman eder. Öyle bir söz de olur ki iki dargını barıştırır.
- bir söz bin büyüye bedeldiratasözüBüyü, kişiyi yanlış şeylere inandırır. Etkili söz ise büyüden daha güçlü bir inandırıcılık taşır.
- bir söz yola getirir, bir söz yoldan çıkarıratasözüDoğru yola götüren inandırıcı sözler de yanlış yola sürükleyen etkili sözler de vardır.
- bir sürçen atın başı kesilmezatasözüŞimdiye değin sizi memnun etmiş olan kişi bir kez yanlış bir iş yapmışsa onun için eskiden edindiğiniz kanıyı hemen değiştirmeyiniz ve kendisine ağır bir ceza vermeyiniz.
- bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirgeatasözüSuçlu, birkaç kez kurtulma yolu bulsa bile günün birinde yakayı ele verir.
- bir tepe yıkılır, bir dere dolaratasözüDünyada hiçbir şey kaybolmaz. Birinin kaybettiğini başkası kazanır. Bir zengin yoksullaşırken bir yoksul da zenginleşir.
- bir uyuz keçi bir sürüyü boklaratasözüKötü yaradılışlı, kötü huylu kişi, çevresine hep kötülük aşılar, toplulukta kötülerin türemesine neden olur.
- bir yemem diyenden kork, bir oturmam diyendenatasözüOturmam diyen konuk, oturma şöyle dursun yatıya kalır. Yemem diyen de parçalarcasınasofraya saldırır.
- bir çiçekle yaz olmazatasözüGüzel, ama küçük bir belirti ile, beklenen doyurucu sonuca erişilmiş olmaz.
- birden çıkan bine yayılıratasözüBir kişi, sadece kendisinin bildiği bir şeyi, başkasına söylemeyeceğini sandığı bir kimseyesöylerse, az sonra konu herkesin diline düşer.
- biri bilmeyen bini hiç bilmezatasözüKüçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, ona karşı teşekkür duygusu beslemeyen kişi,daha büyük iyiliklerin değerini de bilmez; onlara karşı da duygusuz kalır.
- biri yer biri bakar, kıyamet ondan koparatasözüHerkesin yararlanabileceği şeyden kimi kişiler yararlanır da başkalarına yararlanma olanağı vermezlerse bundan büyük kavga çıkabilir.
- biribiri, adamı yer diri diriatasözüAkrabadan birinin ötekine can düşmanı olduğu çok görülmüştür. (Biribiri: birbirlerinin hısmı)
- birlikten kuvvet doğaratasözü"toplu veya beraber davranmak daha büyük güç sağlar" anlamında kullanılan bir söz.
- bitli baklanın kör alıcısı oluratasözüKötü, işe yaramaz nesnelerin, bunlardan anlamayan isteklileri olur.
- boka nispetle tezek amberidiratasözüÇok kötü şeyin yanında, daha az kötü olan, güzel görünür.
- bol bol yiyen bel bel bakaratasözüKazandığını bol bol yiyip ilerisi için bir şey artırmayan kişi, kazançsız kaldığı zaman acıklı duruma düşer.
- borca haylık bir aylıkatasözüBorç altına girilerek yaşanan keyifli günler çok sürmez sıkıntıya dönüşür.
- borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmekatasözüBorçlu ve dertli yaşamaya dayanılmaz. Borçtan kurtulmanın çıkar yolu vermek, onulmaz dertten kurtulmanın çıkar yolu ölmektir.
- borç iyi güne kalmazatasözüBorcu ilk fırsatta ödemek gerektir. Erteleyip durmak yanlıştır. Çünkü gelecek günlerde elinizdaha dar olabilir; borç da gittikçe büyür. Üstelik siz, sürekli bir borç üzüntüsü çekersiniz.
- borç uzayınca kalır, dert uzayınca alıratasözüBorcun ödenmesi geciktikçe borçluluk duygusu gevşer. Zaman aşımı ile borç ödenmez olur. Dert uzayınca da hastayı güçsüz bırakır, alır götürür.
- borç vermekle, düşman vurmaklaatasözüBorç vermekle, düşman vurmakla tüketilir, yok edilir.
- borç yiyen kesesinden yeratasözüBorca alışveriş yapan, hemen para ödemez ama, ödemek zorundadır. Aldıklarının parası kesesinden çıkacaktır.
- borç yiğidin kamçısıdıratasözüBorç, kişiyi -borcunu ödeyebilmesi için- daha çok çalışmaya zorlar.
- borç ödemekle, yol yürümekle tükeniratasözüBirden ödenemeyen bir borç azar azar verilerek ödenebilir.