Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
151 madde · “E” harfi
- eskisi olmayanın yenisi olmazatasözüBiraz kullanılmış olan giysi, ya da eşya, yenisi gibi iş görür. Bunlar eskidi diye elden çıkarılmamalı ve gündelik işlerde kullanılmaya devam edilmelidir. Böylece yenileri, gündelik işlerde eskitilmekten kurtarılmış ve gerekli zamanlarda kullanılmak üzere tertemiz korunmuş olur.
- eskiye itibar olsaydı bitpazarına nur yağardıatasözüHerkes yeni şeyleri sever. Eski şeylerden kimse hoşlanmaz.
- esmere al bağla, karşısına geç ağlaatasözüEsmer insana al renkli giysi hiç yakışmaz.
- esrik devenin çulu eğri gerekatasözüHerkesin davranışı durumuna uygun olmalıdır. Söz gelişi yoksul kişi, süslü, pahalı elbise giymeye kalkışmamalı; bilgisi az olan kimse, bilgililer yanında susmalıdır. Kabadayılara da özel giysileri, davranışları, konuşmaları yakışır.
- et kanlı gerek, yiğit canlıatasözüKebap ve pirzola çok pişirilmemeli, biraz kanlı olmalı; genç dediğin de durgun, hareketsiz olmamalı, canlı olmalıdır.
- et kokarsa tuzlanır; ya tuz kokarsa ne yapılır?atasözüBozulan şeyi düzeltecek etken vardır. Ama bu etken bozulmuşsa artık düzeltmeden umudu kesmek gerekir.
- et ne kadar arık olsa ekmek üstünde yaraşıratasözüBilgili, görgülü kişiye, iş başında ve zengin olmasa bile bilgisiz, görgüsüz kişilerin üstünde bir yer yakışır.
- et ola, it olaatasözüÇok karlı bir iş ortaya çıksın da dört gözle bekleyenler ondan yararlanmaya çalışmasınlar; olacak şey mi?
- et tırnaktan ayrılmazatasözüÇok yakın kimseler, aralarında ne kadar anlaşmazlık çıkarsa çıksın, birbirlerinden ayrılmazlar.
- eteri gider beteri geliratasözüGelen gideni aratır ile aynı anlama gelir.
- eti ciğer eden de avrat, ciğeri et eden deatasözüBeceriksiz kadın, pahalı malzemeyi heder eder; becerikli kadın ucuz nesnelerle güzel şeyler yapar.
- etin çiği et getirir, ekmeğin çiği dert getiriratasözüEtin az pişirilmişi daha yararlıdır. Ekmeğin çiği ise zararlı.
- etinden et koparmakatasözüBir olayın çok zor şartlar altında gerçekleşmesi, kişinin çok acı çekmesi
- etle deri, yemekle diriatasözüİnsanın temel yapısı eti, kemiği ile derisidir. Ama gereken besin alınmadıkça bunlarla ayakta durulamaz.
- etme bulma dünyasıatasözüBu dünya, kötülük yapanın kötülük gördüğü bir yerdir.
- ev alma, komşu alatasözüKomşuluk ilişkileri, iyi komşuya sahip olma çok çok önemlidir.
- ev dememişler, evran demişleratasözüBir ev doymak bilmeyen ejderha gibidir. Bir yandan eksikleri tamamlanır, bir yandan yenieksikler ortaya çıkar.
- ev ev üstüne, dağ dağ üstüne olmazatasözüBir ev halkının başka bir ailenin yanında uzun süre yaşayabileceği düşünülemez, iki aile arasında çeşit çeşit anlaşmazlıklar çıkar.
- ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibiatasözü"Malı mülkü yüzünden kendini üzüntüye kaptırmamak ya da mal mülkle övünmemek gerekir" anlamında bir söz.
- ev yap tuğladan, kız al Muğla'danatasözüMuğla ve Batı Ege'de, erkek tarafı sadece ev alır, geri kalan masraflar kız tarafınca karşılanır. Bu durumu anlatmak için söylenir.
- evceğizim evceğizim, saklar benim halceğizimatasözüHer ailenin başkalarınca bilinmesini istemediği durumları olur. Bunlar ev içinde kalır.
- evdeki hesap çarşıya uymazatasözü"önceden tasarlanan bir iş umulduğu gibi sonuçlanmaz, düşünüldüğü gibi olmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- evdeki pazar çarşıya uymazatasözü"önceden tasarlanan bir iş umulduğu gibi sonuçlanmaz, düşünüldüğü gibi olmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- evden bir ölü çıkacak demişler, herkes hizmetçinin yüzüne bakmışatasözüTopluluk içinde birinin tehlikeli bir iş yapması gerektiğinde herkes bunu koruyucusu bulunmayan ve kendisine söz geçirilebilen kişiden bekler.
- evi ev eden avratatasözüBir evin temizliğini, güzelliğini, rahatlığını, ekonomik düzenini sağlayan ve orada mutlu bir yaşayış havası yaratan kadındır. Nasıl ki yurdun şen ve bayındır olmasını sağlayan devlettir.
- evine göre pişir aşını; erine göre bağla başınıatasözüKişi, davranışlarını sorumluluğunu taşıdığı konuların gereklerine göre ayarlamalıdır.
- evladı ben doğurdum, ama gönlünü ben doğurmadımatasözüİnsanın çocuğu kendisinin bir parçasıdır. Birçok özellikleri onunkine benzer. Yalnız gönlü vehuyu benzemeyebilir. Bir kimse evladına emredip birçok şeyler yaptırır; ancak gönlüne sözgeçiremez.
- evladın var mı, derdin varatasözüAna baba, çocuklarını yetiştirmek için birçok özverilere, sıkıntılara katlanırlar. Onlarınbitmeyen hastalıkları, başka üzüntüleri ana baba için sürekli derttir.
- evlat doğurdum, gönlünü doğurmadımatasözüAna baba, kızlarını sultanlar gibi yaşatabilirler. Ama onun evlendikten sonra mutlu olmasını sağlamak, ellerinde değildir.
- evlenenle ev alana Allah yardım ederatasözüEvlenmek ve ev yapmak hayırlı işlerdir. Herkes evlenene ve ev yapana kolaylık gösterir.Bunlara dolayısıyla Allah yardım ediyor demektir.