Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
101 madde · “G” harfi
- geçmişe mazi, yenmişe kuzu derleratasözü"geçmişte kalan olayların üzerinde durulmasında bir yarar yoktur" anlamında bir söz.
- gideceğin Antep, yiyeceğin pekmezatasözüBöyle bir yol tutanın elde edebileceği şey peşin olarak söylenebilir.
- giden gelse dedem gelirdiatasözüÖlen kimse nasıl dirilmezse, elden çıkan şey de bir daha ele geçmez.
- gidilmeyen yer senin olmazatasözüGidemediğimiz, yararlanamadığımız yer, malımız olsa bile neye yarar? Böyle bir yerin bizim olmayan yerle ne farkı vardır?
- gidip de gelmemek var, gelip de görmemek varatasözüUzak bir yere giden kimse, ayrıldığı yere bir daha dönmeyebilir; belki de orada ölür.Dönebilirse, ayrılırken bıraktığı yakınlarını bulmayabilir; onlar da ölmüş olabilirler. O hâlde vedalaşırken bunu hatırlamak ve helalleşmek gerektir.
- gizlide gebe kalan aşikârede doğururatasözüToplum içinde hiçbir davranış gizli kalmaz. İlki gizlenebilmiş olan bir iş, bir süre sonra gizlenemeyecek sonucu ile açığa çıkar.
- gurkun cücüğü güzün sayılıratasözüBir girişimden elde edilen verimin gerçek değeri, bu verimin karşılaşacağı tehlikeler bittikten sonra belli olur. (Gurk: Kuluçka tavuğu, cücük: Piliç) İlkbaharda çıkan piliçlerin hepsi yaşamaz. Kimisi ölür, kimisini kedi kapar. Kesin sayıları sonbaharda belli olur.
- gök gürlemeden yağmur yağmazatasözüBir kişi ya da topluluk, sesini yükseltmezse istediğine kavuşmaz.
- gökten ne yağdı da yer kabul etmediatasözüBüyüklerden gelen şeyleri küçükler geri çeviremezler.
- gökten yere yağar, yerden göğe değilatasözüVarlıklılar yoksullara, güçlüler güçsüzlere yardım eder; tersi düşünülemez.
- gökyüzünde düğün var deseler, kadınlar merdiven kurmaya kalkaratasözüKadınlar, düğüne, eğlenceye can atarlar. Bu uğurda katlanmayacakları sıkıntı yoktur.
- göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlaratasözüFerahlatıcı bir duruma kavuşulacağı belli olsa bile, sonucun çok gecikmesi, onu yararsız kılar ve bekleyeni yoksunluk içinde kıvrandırır.
- gölgesinde oturulacak ağacın dalı kesilmezatasözüKendisinden yararlanılan kişiyi, nesneyi zarara uğratacak eylemlerden sakınılmalıdır.
- gölgeyi hoş gören tekneyi boş görüratasözüÇalışmayıp keyfine bakan yoksulluk içinde kalır.
- gön yufka yerinden deliniratasözüHer iş en çürük yerinden patlak verir. Örneğin, ciğerlerinden rahatsızlık geçirmiş olan kişi, zayıf düşse hemen ciğerlerinden hastalanır. Toplumsal olaylarda da durum böyledir.
- gönlün yazı var, kışı varatasözüİnsan kimi zaman neşeli, iyimser, yaşama sevgisi ile dolu olur; kimi zaman da bunalmış,kötümser, bezgin.
- gönül bir sırça saraydır, kırılırsa yapılmazatasözüBir kimsenin, hele dostlarımızın, gönlünü kırmamaya dikkat etmeliyiz. Kırılan gönül kolay kolay onarılamaz. Bu yüzden, eski dostluk bir daha o içtenlikle yenilenemez.
- gönül düştü bir boka o da misk gibi kokaatasözüKimi kişiler çok çirkin birine ya da çok kötü bir şeye gönül kaptırırlar. Onların gözünde bunlar çirkin değil, çok güzeldir, kötü değil çok iyidir.
- gönül karımazatasözüİnsanlar yaşlansalar da gönülleri genç kalır. Sevgi ve istekler eski; gücünü, tazeliginiyitirmez.
- gönül ummadığı yere küseratasözüİnsan, kendisini sevmeyenlerin çiğ davranışlarını doğal karşılar. Ama seviştiği kimsenin bu gibi davranışlarından dolayı ona kırılır.
- gönül var otluğa, gönül var bokluğaatasözüİyi ve güzel şeyleri seven yüksek ruhlu insanlarda vardır; kötü, murdar şeylerden hoşlananaşağılık insanlar da.
- gönül verme evliye; eve gider unuturatasözüBir kadın, evli bir erkeğe gönül kaptırmasın. Onun göstereceği ilgiye inanmasın. Evli olan erkekler, başka kadınlara bağlanamazlar.
- gönülden gönüleatasözüBirbirlerine birtakım duygularla bağlı olan iki kimseden biri, öteki için ne düşünüyorsa o daberiki için aynı şeyi düşünür.
- gönülsüz namaz göğe ağmazatasözüİçten gelen bir duygu ile kılınmayan namaz kabul olunmaz. Bunun gibi, isteksiz yapılan işten hayır gelmez.
- gönülsüz yenen aş, ya karın ağrıtır ya başatasözüİsteksiz yenilen yemek, nasıl insana dokunursa, istenmeyerek yapılan iş de öylece kötü sonuç verir.
- gördün deli, savul geriatasözüDengesiz kimselerden uzak durmak, böyleleriyle karşılaşmamak gerektir.
- gören gözün hakkı vardıratasözüYiyecek, ya da imrenilecek bir şeyi görene o şeyden vermek gerekir.
- görenedir görene, köre nedir köre ne?atasözüHer şey görebilen kimse için anlamlıdır. Göremeyen için hiçbir şey anlam taşımaz.
- görgülü kuşlar gördüğünü işler, görmedik kuşlar ne görsün ki ne işler?atasözüİyi eğitim görmüş, iyi aile içinde yetişmiş kimseler, aldıkları terbiyenin gereğini yaparlar, beğenilirler. Böyle bir eğitim görmemiş ve iyi bir ortamda yetişmemiş olanlar, bir şey bilmezler ki yapsınlar.
- görmemiş görmüş, gülmeden ölmüşatasözüGörgüsüz kişi, günün birinde ummadığı bir duruma erişirse sevincinden ne yapacağını şaşırır.