Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
118 madde · “İ” harfi
- incir babadan, zeytin dededenatasözüİncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen torunakalırsa daha verimli olur.
- inek ağzından sağılıratasözüBir kişiden ya da hayvandan bol verim bekleyen onu iyi beslemeli, doyurmalıdır.
- inek gibi süt vermeyen, öküz gibi kutan süreratasözüYorucu olmayan işlerde kendisinden yararlanılamayan kişi, ağır işlere koşulur.
- inkar mahkemenin kilidiatasözüMahkeme, davalının inkarı ile açılır; inkarı ile kapanır.
- insan ayaktan, at tırnaktan kaparatasözüBirçok hastalıklar insana ayağını üşütmesinden, ata da tırnağı yoluyla gelir.
- insan beşer, kuldur şaşaratasözüTanrı insanları eksiksiz yaratmamıştır. Dünyada yanılmayan kimse yoktur. Kişinin kimizaman şaşırmasını, yanılmasını hoş görmek gerektir.
- insan bilmediğini ayağının altına alsa başı göğe ereratasözüİnsan ne denli bilgili olursa olsun bilmedikleri bildiklerinden binlerce kez çoktur.
- insan doğduğu yerde değil, doyduğu yerdeatasözüİnsan doğduğu yeri değil, geçimini sağladığı yeri yurt edinir.
- insan eşek olunca semer vuran çok oluratasözüKişi akılsız, budala olursa, çevresi bu durumunu sömürür: Kendisiyle alay edenler, ondan çıkar sağlayanlar çok olur.
- insan göre göre, hayvan süre süreatasözüİnsanlar bir şeyi göre göre öğrenirler. Hayvanların öğrenmesi ise insanların onlara istedikleriişi sürekli olarak yaptırması ile sağlanır.
- insan insanın şeytanıdıratasözü"Arkadaş seçiminde dikkatli ve özenli olmak gereklidir.Kötü arkadaş kişiyi yoldan çıkarır,saptırır" anlamında bir söz.
- insan kendini beğenmese çatlaratasözüHerkes kendini beğenir. Bu, kendi aklını beğenmesinin sonucudur. Çünkü insanın kişiliği,aklının yönetimi ile biçimlenir. Madem ki kendi aklını bütün akılların üstünde görüyor, kişiliğinide üstün bir değer kazanmış bilir. Zaten böyle olduğuna inanmasa yaşayamaz.
- insan kıymetini insan biliratasözüBir kimsenin ne kadar değerli olduğunu ancak o kimsenin değerini ölçebilecek niteliktekiinsanlar anlar.
- insan söyleşe söyleşe hayvan koklaşa koklaşaatasözüHayvanlar koklaşarak tanıştıkları gibi insanlar da konuşarak tanışırlar ve konuştukça birbirlerini daha iyi anlarlar.
- insan sözünden , hayvan yularından tutuluratasözüSöylediği söz, kişiyi bağlar. Buna uymayan bir davranışta bulunmak istese kendisine hemenbu söz anımsatılır. Onun için söylediğinin dışına çıkamaz. Şu durum, yularından tutulduğu içinbaşka yöne sapamayan hayvanın durumuna benzer.
- insan yedisinde ne ise yetmişinde de oduratasözüKişinin çocukluğundaki huyları, özellikleri değişmez; ihtiyarlığında da sürer
- insan çeşit çeşit, yer damar damaratasözüToprağın her kesimi ayrı ayrı nitelikler taşıdığı gibi, insanlar da küme küme ve tek tek birbirlerinden ayrı nitelikler taşırlar.
- insanoğlu çiğ süt emmişatasözüİnsanlar her zaman iyi değildir. Kimi zaman sütsüzlük damarı tutar, soysuzca davranışlarda bulunur; iyiliğini gördüğü kimseye kötülük yapar.
- insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındaatasözüHayvanın rengi dışındadır, bellidir. Ama insanın rengi içindedir: Ne düşündüğü, ne yapmakistediği, kısaca içyüzü belli değildir.
- insanın canı acıyan yerindediratasözüBir yerimiz acıdı mı bütün vücudumuz rahatsız olur; sanırız ki canımız oradadır.
- insanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?atasözüİnsanın kendini sevdirmesi tatlı diliyle olur. Onu; eti, sütü, yumurtası, derisi... için sevilen hayvandan ayıran da budur.
- insanın istemediği ot burnunun dibinde biteratasözü"İnsanın istemediği şeyler hep başına gelir" anlamıda bir söz.
- insanın vatanı doğduğu yer değil, doyduğu yerdiratasözüKişi doğduğu yerde kazanç sağlayamazsa, kazanç sağlayabileceği bir yere göçer; orayı yurt edinir. Doğduğu yerden çok burasını benimser.
- ip inceldiği yerden koparatasözüBir durum, en çürük yerinden patlak verir.
- isin yanına varan is, misin yanına varan mis kokaratasözüKişi kiminle arkadaşlık ederse ondan kendisine birtakım huylar geçer: Kötü arkadaştan kötü, iyi arkadaştan iyi.
- istemem diyenden korkmalıatasözüBir şeyi istemem diyen, fırsat bulunca, bakarsınız ki aşırı istekli olandan daha çok o şeyi istiyormuş.
- isteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzüatasözüBirisinden bir şey istemek zorunda kalan kimse utanır. Ama onun yüzsuyu dökmesine rağmen istediğini vermeyenin daha çok utanması gereklidir.
- it ağzını kemik tutaratasözüAşağılık kişinin ağzını kapamak için ona bir çıkar sağlamak yeter.
- it derisinden post olmazatasözüAşağılık kimse, ya da şey, yüce ve temiz bir amaca hizmet edemez.
- it değmekle deniz pis olmazatasözüTemizliğine herkesin büyük bir inancı bulunan kişi ya da şey, aşağılık kimselerin atmakistediği çamurla kirletilemez.