Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
118 madde · “İ” harfi
- it ite buyurur, it de kuyruğunaatasözüTembel kişi kendisinin yapması gereken işi, tembel olan birine buyurur. O da buyruğu altındaki birine.
- it iti ısırmazatasözüAynı düşüncede ve aynı yapıda olan insanlar birbirlerine zarar vermezler, birbirlerini korurlar.
- it itin ayağına basmazatasözüBaşkasına kötülük etmekte ayaktaş olanlar birbirlerini incitmezler.
- it itin kuyruğunu bırakmazatasözüİşleri, güçleri kötülük yapmak olanlar birbirlerinden ayrılmazlar.
- it kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmışatasözüBaşkasının korumasıyla iş yapan akılsız kişi, desteklendiğini unutarak kendi gücüne inanır.
- it kışı geçirir ama gel derisinden soratasözüBir desteği bulunmayan kişi, (özellikle paraca) çektiği sıkıntıları zamanla atlatır ama buarada çektiklerini ancak kendisi bilir.
- it sürü para kazanatasözüEkmek parası kazanmak için it sürümek gibi bir iş tutmak bile ayıp değildir.
- it ulur, birbirini buluratasözüAşağılık kimse bir konu üzerinde sesini yükseltince aynı amacı güdenler o ses etrafındatoplanır, kendisiyle birleşirler.
- it yal yediği kapıyı bekleratasözüVefalı kişi, iyilik gördüğü kimseyi ya da kurumu savunur.
- it ürür, kervan yürüratasözüDoğru yolda olanlara çatanlar, kervana ürüyen köpekler bu kervana benzer. Bu tür karşı koymalar, yürüyüşü engelleyemez.
- it, boku acından yeratasözüYasa dışı çıkar sağlayanlar ve toplumun kınadığı yollarla para kazananlar içinde öyleleri var ki, yaşamlarını sürdürebilmek için başka yol bulamamışlardır.
- ite dalanmaktan çalıyı dolanmak iyidiratasözüKişi, yapacağı işte huysuz biriyle çatışacaksa işini o kişiyle karşılaşmayacağı yoldan (bu yolgüçlüklerle dolu olsa bile) yürütmelidir.
- ite vurmazlar sahibinin hatırı var diyeatasözüBir kimsenin buyruğu altındaki kişiyi incitecek eylem, dolaylı olarak o kimseyi de incitir. Bunedenle bir kimse adına iş gören buyruk altındaki kişilere karşı dikkatli bulunmak gerekir.
- iti an, taşı eline alatasözüSaldırgan birisiyle karşılaşacak olan kimse, kavgaya hazır olmalıdır.
- iti öldürene sürütürleratasözü"Bir kişinin sorumluluğundaki görev kötü şekilde sonuçlanırsa, bu sonucun düzeltilmesi için bizzat o kişi çaba göstermelidir" anlamına gelen bir söz.
- itin ahmağı baklavadan pay umaratasözüAptal kişi, eline geçmesi olanağı bulunmayan bir nimeti bekler.
- itin akılsızı kurban bayramında sılaya gideratasözüİşini bilmeyen kişi, ayağına gelen kısmetten yararlanacağı yerde, zorunlu olmayan, her zaman yapabileceği bir işi öne alır.
- itin duası kabul olsa gökten kemik yağaratasözüAşağılık kişinin istediği olsaydı dünya, yalnız kendisinin işine yarayan, başkalarını rahatsızeden şeylerle dolardı.
- itin gönlüne kalsa günde bir leş yeratasözüTamahkar kişi doymak bilmez. Gözü hep daha çok kazançtadır.
- itin kuyruğu kalıba konmakla doğrulmazatasözüYaradılıştan kötü olan kişi, ne denli eğitilirse eğitilsin yola gelmez.
- itle dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdiratasözüEdepsiz kimse ile uğraşmamak için onun bulunduğu yerden uzaklaşınız.
- itle çuvala girilmezatasözüEdepsiz ve saldırgan kimse ile bir konu üzerinde karşılaşmak ve kavgaya tutuşmak doğru değildir.
- iven kız ere varmaz, varsa da baht bulmazatasözüİvmekle koca bulunmaz. İven kız eşini iyi seçemeyeceği, rasgele bir kocaya varacağı içinmutlu olmaz.
- iven sinek süte düşeratasözüİşlerini gerektiğinden önce yapmaya çalışanlar ağır zararlara uğrarlar.
- iyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil ederatasözüBabaya ün kazandıran da, el içine çıkamayacak bir duruma düşüren de evlatlarının tutumudur. Baba, akıllı, şerefli evladıyla övünür. Kötü, şerefsiz evladından da utanır.
- iyi insan sözünün üstüne geliratasözüYokluğunda kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üzerine gelirse, o iyi bir insandır, denilir.
- iyi nasihat verilir, iyi ad verilmezatasözüBir kimse başkasına iyi öğüt verebilir ama iyi ad, ün veremez. Bunu ancak kişinin kendisi kazanabilir.
- iyi olacak hastanın doktor ayağına gidermişatasözüGerçeklemesinde hayır olan iş, her türlü gerçekleşir
- iyi olacak hastanın hekim ayağına geliratasözüGerçeklemesinde hayır olan iş, her türlü gerçekleşir
- iyilik eden iyilik buluratasözüİyilik eden kimseye zamanı geldiğinde başkaları da iyilik ederler.