Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
52 madde · “M” harfi
- mezar taşı ile övünülmezatasözüKişi, geçmişteki atalarıyla değil, ancak kendi değeri ile övünebilir.
- minare de doğru, ama içi eğriatasözüDoğru görünen nice kişiler vardır ki iç yüzlerini bilenlerden nasıl düzenbaz ve hain oldukları öğrenilir.
- minareyi yaptırmayan yerden bitmiş sanıratasözüDeğerli, önemli hiçbir iş yapmamış olanlar, yapılmış olan büyük, önemli işleri kendiliğinden oluvermiş sanırlar.
- miras helal, hele al demişleratasözüMiras, mirasçının hakkıdır. Ama alabilirse...
- miri malı balık kılçığıdır, yutulmazatasözüDevlet malını kendine mal etmek çok zordur. Birçok engeller buna olanak vermez. Verse de bu mal rahatça kullanılamaz ve günün birinde hesabı sorulur.
- misafir ev sahibinin kuzusuduratasözüKonuk; yemek, gezmek, eğlenmek, yatmak vb. konularda ev sahibinin çizdiği programa uymak zorundadır.
- misafir kısmeti ile geliratasözüEv sahibi konuğu yük saymaz. Konuğun geldiği o evde yiyecek bulunur; ya da beklenmedik bir yerden o sırada yiyecek gelir. Misafirin kısmetini Tanrı'nın göndermiş olduğuna inanılır.
- misafir misafiri istemez, ev sahibi ikisini deatasözüMisafir, gittiği yere başka bir misafirin gelmesini istemez. İster ki bütün ağırlamalar yalnız kendisi için olsun. Ev sahibi ise her misafire ayrı ayrı hizmet etmeyi borç bilir, ama hiç misafir gelmese de rahatım bozulmasa diye düşünür.
- misafir on kısmetle gelir; birini yer, dokuzunu bırakıratasözüTürkler inanırlar ki konuk, ev sahibine fazla bir gider yüklemez. Allah, konuğun yediğinden kat ve kat daha fazlasını, konuk ağırlıyor diye,ev sahibine verir.
- misafir umduğunu değil bulduğunu yeratasözüKonuk, ev sahibinin kendisini çok şeylerle ağırlamasını bekleyebilir. Fakat ev sahibi ona ancak evinde bulunanı ikram eder.
- misafir üç gün misafirdiratasözüGeleneğe göre konukluk hakkı üç gündür. Konuk bir yerde üç gün kalırsa ne ev sahibi bunu fazla bulur, ne de konuk uzun kaldım diye üzülür. Ama üç günden sonrası, her ikisi için de sıkıcı olur. Konuk, senli benli bir arkadaş ise, üç günden sonra konukluğu bırakıp ev sahibine yardımcı olmalıdır.
- misafirin umduğu ev sahibine iki övün oluratasözüKonuk, ne denli gerçekleşebileceğini düşünmeden ev sahibinin kendisine çok şeyler ikram edeceğini umar. Ama bakar ki sofrada umdukları yok.
- misafirin yüzsüzü sahibini ağırlaratasözüKendisinin ağırlanması gereken yüzsüz konuk, ev sahibine yol gösterir gibi ağırlama işini üzerine alır.
- misk yerini belli ederatasözüDeğerli kişi, nerede olsa varlığını gösterir.
- miskçiyle konuş, miskine bulaş; pisçiyle konuş, pisine bulaşatasözüBir kişi, arkadaşlık ettiği kimse iyi ise iyi, kötü ise kötü huylar kapar.
- miyancının kesesi bol oluratasözüİki kişi arasında uzlaştırıcılık yapan kimse, anlaşmalarını kolay sağlasın diye, birinin zararına bol keseden öneride bulunur.
- mum yanmayınca pervane dönmezatasözüGüzel yoluna baş koyanların ortaya çıkması için güzelin görünmesi gerekir.
- müft olsun da zift olsunatasözüBirçok kimse, bedava bulunca yenmeyecek şeyleri yer; işe yaramayan şeyleri alır.
- mühür kimde ise Süleyman oduratasözü"Bir konuda yetkili kim ise onun sözü geçer" anlamında bir söz.
- mürüvvete endaze olmazatasözü"Yardımseverliğin ölçüsü olmaz" anlamında bir söz.
- mısıra yağmur geliyor demişler; çapan birlik mi? demişatasözüMısır bol su ister; ama çapalanmazsa sudan gereği gibi yararlanamaz.
- mızrak çuvala sığmazatasözüHerkesin gözü önündeki gerçekler örtbas edilemez.