Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
126 madde · “Y” harfi
- yediği içtiği ayrı gitmemekatasözüİki kişinin ya da durumun her koşulda birlikte olması
- yel gelen deliği kapamalıatasözüBeliren tehlikeye karşı önlem alınmalı.
- yel kayadan ne koparıratasözüSağlam karakterli kişiler, sağlam temele dayanan işler, önemsiz etkilerle sarsılamaz.
- yemeyenin malını yerleratasözüPintinin yemeğe kıyamayarak biriktirdiği malı, sağlığında, gücünün yetmediği kişiler,öldükten sonra da mirasçılar bol bol yerler.
- yemeğin iyisi hazırıdıratasözüTanrı'nın verdiği kısmet, hazır olan yemektir. En iyi yemek budur.
- yenenle yanana ne dayanıratasözüYaşam bir tüketim sürecidir. Besin, yakıt gibi gereksemeler, ne denli bol olursa olsun,tüketilir.
- yengece niçin yan yan gidersin? demişler; serde kabadayılık varatasözüDavranışları herkesinkinden ayrı olan kişi, bu durumunun yeteneksizliğinden değil, kendisinde daha üstün nitelikler bulunmasından kaynaklandığını ileri sürer.
- yenice eleğim, seni nerelere asayım?atasözüKişi, elde ettiği yeni ve güzel bir şeyi örselememek için büyük özen gösterir.
- yenliceği yel atmış, götüne diken batmışatasözüAğırbaşlı olmayan kişi, her yere burnunu sokar; bundan da zarar görür.
- yerdeki yüze basılmazatasözüAlçakgönüllü olanları kimse hor görmez, tepelemez. Herkes onları korur.
- yerdiğin oğlan yer tutaratasözüBugün beğenmediğiniz, kendisinde yetenek bulmadığınız çocuğun, zamanla bilgisi, görgüsü artar; toplumda önemli bir yeri olur.
- yerin kulağı varatasözüBir konu, iki kişi arasında gizli olarak konuşulsa bile duyulur. Bir süre sonra hiç hatır ve hayale gelmeyen kimselerin onu işittiği ortaya çıkar. Sanki konuşma yeri, herkesin kulağıdır.
- yerinden oynayan yetmiş kazaya uğrar; en küçüğü ölümatasözüBir yere yerleşmiş ya da iyi bir düzen kurmuş olan kişi zorunlu bir neden yokken yerini ve işini değiştirirse ölümden beter güçlüklerle karşılaşır.
- yerine düşmeyen gelin yerine yerine, boyuna düşmeyen esvap sürüne sürüne eskiratasözüKendine uygun bir evlenme yapamayan kız, yerine yerine helak olur. Boya göre dikilmemiş elbise de yerde sürünerek yıpranır gider.
- yerini bilmeyen, yılda bir kat urba eskitiratasözüHangi alanda çalışabileceğini önceden iyi kestirememiş olan kişi, sık sık yer ve iş değiştirme yüzünden hayli zarar görür.
- yetişemediğin köyün alt tarafında yatatasözüYapmak istediğiniz şeyi eksiksiz olarak başaramıyorsanız, kendinizi boş yere zorlamayıp yapabildiğiniz kadarıyla yetinmeniz gerekir.
- yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalıratasözüHoppa züppe kimseler, hiçbir yerde barınamazlar; şunun bunun oyuncağı olurlar. Ağırbaşlı olanları kimse tedirgin edemez.
- yiğidin malı meydandadıratasözüCömert kimsenin malı herkesin yararlanmasına açıktır.
- yiğidin sözü, demirin kertiğiatasözüMert adam sözünden dönmez. Bu söz, demirin kertiği gibi besbelli ve ortadadır; değişmez.
- yiğidin yiğide ekmeği ödünç, kötüye sadakaatasözüSofrası açık olana konuk olan iyilik bilir kişi, bunun altında kalmaz. Bu anlayışta olmayan konuğa karşılıksız bir iyilik edilmiş olur.
- yiğit başından devlet ırak değildiratasözüBir gencin zengin olması her zaman beklenebilir.
- yiğit bin yaşar, fırsat bir düşeratasözüBir yiğidin eline ömrü boyunca bir kez çok önemli bir fırsat geçer. Bunu kaçırmamalıdır.
- yiğit düşman karşısında, alçak savaşta belli oluratasözüAlp ve yiğit kişiler duruşlarını düşman karşısında bozmazlar ama alçak kişiler savaş yüzü gördüğünde davranışları hemen değişir.
- yiğit ekmeğiyle yiğit besleniratasözüYiğitler, yiğit kimseleri korurlar. Yiğit kimseler de ancak yiğitlerin yanında barınırlar.
- yiğit lakabıyla anılıratasözüYiğit, ya güzel, ya çirkin bir lakapla anılır. O, çirkin olan lakabını değiştirmeyi düşünmez.Çünkü önemli olan, kendisinin iyi adı, ünüdür. Çirkin lakap, bu iyi adı lekelemez.
- yiğit meydanda belli oluratasözüSözle atıp tutmak kolaydır. Asıl marifet, iş başında kendini göstermektir.
- yiğit orduda, bilge dernekte belli oluratasözüAlp ve yiğit kişiler duruşlarını ordu içinde bozmazlar, bilge kişiler ise toplantı ve derneklerde bilgelikleri ile fark edilirler.
- yiğit yarasına yiğit katlanıratasözüYiğitten gelen ağır saldırıyı ancak yiğit olan kaldırabilir.
- yiğit yiğide at bağışlaratasözüYiğit, arkadaşı için her sıkıntıya katlanır. Onun işine yarar diye en değerli varlığını bile bağışlar.
- yok büyümez, arık büyüratasözüHiç yoktan bir şey üremez. Ama az olan nesneler çoğalır; küçük varlıklar, gelişir, büyür.