Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
126 madde · “Y” harfi
- yoksul âlâ ata binse, selam almazatasözüGörmemiş kimse görmüşlerin durumuna erse, herkese yüksekten bakar;kimseye selam vermez olur.
- yoktan yonga çıkmazatasözüVarlıklı olmayan kimseden, başkasına yardım etmesi beklenemez; bilgisiz kimseden bir şey öğrenilemez.
- yol bilen kervana katılmazatasözüBir işi kendi başına yapabilecek olan, başkalarının yardımına gereklik duymaz.
- yol sormakla bulunuratasözü"Bir işe doğru başlamak için bilmediklerimizi sormak, öğrenmek lazımdır" anlamında bir söz.
- yol yürümekle, borç ödemekleatasözüNasıl yol yürümekle, borç ödemekle bitirilirse, yapılacak herhangi bir iş de üzerinde sürekliolarak çalışmakla başarılır.
- yolcu yolunda gerekatasözüYolculuk yapacak olan kimse şu, bu nedenle vakit geçirmemeli, bir an önce yola çıkmalıdır.
- yoldan giden yorulmazatasözüBir işi yoluyla, yöntemiyle yapan güçlük çekmez.
- yoldan kal, yoldaştan kalmaatasözüYolculukta arkadaş çok önemlidir. İnsan, iyi bir arkadaşla yolculuk yapmak için, gerekirseyolculuğunu geri bırakmalıdır.
- yolundan giden yorulmazatasözü"Yapacağı işin tekniğini iyi bilen,uygulamasında deneyim sahibi olan kimse yapacağını önceden tespit eder,sonra uygular.Sonuca sıkıntısız ulaşır.Bunları bilmeyenler ve uygulamayanlar deneme yanılma yöntemi ile hem çok para,hem çok zaman kaybederler.Hem de meydana çıkan iş arzu edilen düzeye erişmez" anlamında bir söz.
- yorgun eşeğin çüş canına minnetatasözüVerilen dinlenme fırsatı, yorgun kişiyi çok sevindirir.
- yoğun canı alınmazatasözüİstenen şey, vermesi beklenen kişide yoksa istemekte direnmenin anlamı yoktur. Size neversin, canını mı?
- yularsız ata binilmezatasözüBir disipline bağlı olmayan işin başına geçmek doğru değildir.
- yularsız deve yedilmezatasözüDisipline bağlı olmayan kişi, istenildiği gibi yönetilemez.
- yumurtada kıl bitmezatasözüKısır ortamdan verim beklenmez.
- yumurtadan çıkan yine yumurta çıkarıratasözüHer canlı soyuna çeker; soyunun özelliklerini taşır.
- yumurtlayan tavuk bağırgan oluratasözüÇalışkan ve verimli kişi, kendini göstermek ve yaptığı yararlı işi herkese duyurmak içinsesini yükseltir.
- yurdun otlusundan kutlusu yeğdiratasözüİnsan, üzerinde rahat yaşamadıktan sonra yurdu verimli olmuş, neye yarar?
- yuvayı yapan dişi kuşturatasözüBir evin yönetim, geçim düzenini ve ailenin mutluluk içinde yaşamasını kadın sağlar.
- yuyucunun hakkı eline geçsin de ölü ister cennete gitsin ister cehennemeatasözüÜcret karşılığında iş yapan, alacağı paradan başka bir şey düşünmez. Yaptığı işin sahibine kaça mal olacağı gibi şeyler umurunda değildir.
- yük altında ancak eşek kalıratasözü"İnsanlık sıfatı olan kimse kendisine yapılan iyiliğin altında kalmaz. Bir zaman bulur, karşılığını verir" anlamında bir söz.
- yük altında eşek anırmazatasözüAğır bir iş altında bunalmış olan kişi, bu durumdan kurtulmadan birtakım istekler peşinde koşmamalı, örneğin borçlu borcunu ödemeden gücünü aşan giderlerden sakınmalı; bir karşılaşmada yenilen, yüksekten konuşmamalıdır.
- yük altında eşek kalıratasözüİnsan olan, bir kimseden gördüğü iyiliğin altında kalmaz.
- yürük ata kamçı olmazatasözüİşini ivedilik ve yeterlikle yapan kişiyi sıkıştırmak gerekmez.
- yürük ata paha olmazatasözüİşini ivedilik ve yeterlikle başaran kimsenin değeri çok büyüktür.
- yüz verdik Ali'ye geldi sıçtı halıyaatasözüDeğmemesine karşın kendisine önem verilen eğitimsiz, anlayışsız kişi şımarır; terbiyesizce davranışlarda bulunur.
- yüz verme arsız olur, az verme hırsız oluratasözüYönetimin altında bulunan kimseye ikide birde şunu yap, bunu yapma demekle iyi sonuçalınır sanma; onu arsız edersin. Yiyecek, para bakımından sıkıntıya da düşürme. Çünkü hırsızlığa itmiş olursun.
- yüz yüzden utanıratasözüBir kimse, kendisine karşı saygı gösteren kişiden yapmasını isteyeceği şeyi, doğrudandoğruya kendisi söylerse daha etkili olur. Başkasıyla haber yollayarak isterse o kadar etkiliolmaz.-Z-
- yüzü güzel olanın huyu güzel oluratasözüİnsanın yüzü, içinin aynasıdır. Güler yüz her zaman güzeldir: Hoşgörülü, iyi niyetli, uyuşma eğilimli, temiz yürekli kişilerde bulunur.
- yüzü güzele kırk günde doyulur; huyu güzele kırk yılda doyulmazatasözüİlişki kurulacak bir kimsede aranması gereken en önemli nitelik, huy güzelliğidir.
- yılan ne kadar eğri gitse deliğine doğru gireratasözüYabancılarla ilişkisinde dürüst davranmayan kişi yakınlarına karşı doğruluktan ayrılmaz.