İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Aşkta kanun imiş âşıklara cevr eylemek

Âdile Sultan · Âdile Sultan kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Aşkta kanun imiş âşıklara cevr eylemek Âşık oldur kim cefâ-yı yâre sabretmek gerek Aşk nâz ü şîve evvel gösterir âşıklara Âşık ol demde ona cânı fedâ etmek gerek Âşıkın ancak murâdı dostunun maksûdudur Çekse de bin derd ü mihnet hep sebât etmek gerek Arzû-yı dü-cihândan geçmedir aşka nişân Terk-i cân edip reh-i cânâna azm etmek gerek Âftâb-âsâ bilip her zerresin nûr-ı safâ Her belâ dosttan gelir kim merhabâ etmek gerek Havf-ı a'dâ eylemez olan müsellah aşk ile Yanmadan Hakka erilmez pertev-i tevhîd gerek Nefsle cehd et tecellî eylesin aşk-ı Hudâ Beyt-i kalbi Âdile ma'mûr ü pâk etmek gerek

Şiir açıklaması

Şiirde aşk, yalnızca mutluluk değil, sabır ve bağlılık isteyen bir yol olarak anlatılır. Âşık, sevgilinin zulmüne (cefasına) sabretmeli; bin türlü dert ve sıkıntı karşısında kararlılığını korumalıdır. Sevgilinin isteğini kendi isteğinin önüne koymak, onun uğruna değerlerinden vazgeçmeyi göze almak şiirin temel düşüncelerindendir.

Şair, aşkın işareti olarak “iki cihan arzusundan geçmeyi” söyler; bu, dünya ve öteki âleme ilişkin beklentileri bırakıp sevgiliye yönelmeyi anlatır. Her zerreyi güneş gibi saf bir ışıkla görmek ve dosttan gelen her belaya “merhaba” demek, sıkıntıyı da aşk yolunun parçası sayan tutumu gösterir. Son bölümde ilahi aşk, tevhidin ışığına erişme ve nefisle mücadele düşünceleri öne çıkar. Kalbin evi temiz ve mamur kılınmalı, böylece gönül Tanrı sevgisine hazırlanmalıdır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

merhaba
Selam, esenleme.
asa
Bazı ülkelerde, hükümdarların, mareşallerin, din adamlarının güç sembolü olarak törenlerde taşıdıkları bir tür ağaç veya metalden değnek.
mihnet
bela, musibet, sıkıntı, üzüntü
bela
Büyük zarar ve sıkıntıya yol açan olay veya kimse
feda
bir amaç uğrunda değer veya varlıktan vazgeçme, uğruna verme
âşık
Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
cefa
zulüm
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
sabretmek
sabır göstermek, sabırlı davranmak
eylemek
bir kişiden veya bir şeyden yoksun bırakmak

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)