İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Aşktır min-evvel ilâ âhir kevn ü mekân

Âdile Sultan · Âdile Sultan kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Aşktır min-evvel ilâ âhir kevn ü mekân Aşktır gâhî dil ü cânda nihân gâhi ayân Aşktır eden cemâl-i pâk-i cânâna nazar Aşktır ol gonca gül rûyu için bülbül olan Aşktır dü-âlem içre cânı yâra vasl eden Aşktır dâim olan hem mahrem-i esrâr-ı cân Aşktır çün dilde misbah-ı tecellîyi yakan Aşktır bil "küntü kenz" birle miftâh-ı cinân Aşktır bî-kayd pervâz eyleyip sîmurg-veş Aşktır dost ellerini dâima seyrân eden Aşktır mir'ât-ı kalbi eyleyen sâf ü celî Aşktır dilde veren nûr-ı ziyâyı her zamân Aşktır kalbi kılan pür-nûr mihr-i mâh-veş Aşktır şem'-i cemâle karşı pervâne yanan Aşktır hem saykal-ı mir'at-ı esbâb-ı derûn Aşktır bir âteş-i cân-sûz ey dil sen de yan Aşktır beyt-i dili meyhâne-i irfân eden Aşktır Leylâları Mecnûn ü ser-gerdân eden Aşktır fehm ile iş'âr eyleyen derd-i dili Aşktır bak Âdile çarhı eden keşf ü beyân

Şiir açıklaması

Şiir, aşkı varlığın başından sonuna yayılan temel güç olarak anlatır. Aşk bazen gönülde gizli, bazen görünürdür; insanı sevgiliye yöneltir ve canı ona ulaştırır. “Aşk gönülde ışık yakar” düşüncesi, aşkın iç dünyayı aydınlatan yönünü öne çıkarır.

Gül, bülbül, mum ve pervane imgeleri, sevgiliye duyulan bağlılığı ve aşk uğruna yanmayı dile getirir. Kalbin ayna gibi arınıp ışıkla dolması da bu duygunun insanı dönüştürmesini anlatır. Şair, aşkı gönül evini irfan meyhanesine çeviren bir güç olarak sunar; “beyt” ev, “meyhane” ise alkollü içkilerin satılıp içildiği mekândır. Burada meyhane, şiirin anlam dünyasında bir imge olarak kullanılır.

Aşk aynı zamanda sırların anahtarıdır; “miftah” anahtar demektir. Şiirin sonunda Âdile, aşkın gönül derdini ifade etmeyi ve gökleri açığa çıkarıp bildirmeyi sağladığını söyler. Ana düşünce, aşkın insanın iç dünyasını arındırıp aydınlattığıdır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

beyan
bildirme
daima
her vakit, sürekli olarak, daim
gâhi
ara sıra
ila
...-den, ...-e kadar
miftah
Şifreyi vb. bir şeyi açmaya yarayan, anahtar
gerdan
Vücudun omuzlarla baş arasında kalan ön bölümü
pervaz
kapı ve pencerelerin kenarlarına geçirilen ensiz parça
şem
mum
esrar
Sırlar.
ser
baş
içre
İçerisinde
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
meyhane
alkollü maddelerin satıldığı ve içildiği mekân

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)