Şiir

Ben Yitirdim Ben Ararım

—2— Ben yetirdim ben ararım yâr benimdir kime ne Gâh giderim öz bağıma gül dererim kime ne Gâh giderim medreseye ders okurum Hak için Gâh giderim meyhaneye dem çekerim kime ne Kelp rakip haram diyormuş şarabın bir katresin Saki doldur ben içerim günah benim kime ne Ben melâmet gömleğini deldim taktım eğnime Ârü namus şişesini taşa çaldım kime ne Ah Yezid seccadeni al yürü mescit yoluna Pir eşiği benim Kâbem kıblegâhım kime ne[1] Gâh çıkarım gökyüzüne hükmeder Kaftan Kafa Gâh inerim yeryüzüne yâr severim kime ne[2] Kelp rakip böyle diyormuş güzel sevmek pek günah Ben severim sevdiğimi günah benim kime ne Nesimi 'ye sordular ki yârın ile hoş musun Hoş olâyım olmayayım o yâr benim kime ne

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, sevgilisinin kendisine ait olduğunu söyler ve seçimleri için başkalarından izin beklemez. Bağında gül derdiği, medresede Hak için ders okuduğu, meyhanede içki içtiği anları yan yana getirerek hayatının farklı yönlerini anlatır. “Kime ne” sözü, çevrenin yargılarına karşı özgürlük ve kararlılık vurgusu taşır.

Şiirdeki rakip, içki içmeyi ve güzel sevmeyi günah sayarak anlatıcıyı kınar. Anlatıcı ise “günah benim” diyerek sorumluluğu üstlenir. “Melâmet gömleğini” giymesi, kınanmayı göze aldığını; “ârü namus şişesini taşa çalması” da toplumun ayıplama ölçülerini önemsemediğini düşündürür. Saki, içki meclisinde kadehlere içki koyan kişidir; bu imge meyhane sahnesini belirginleştirir.

“Pir eşiği benim Kâbem” dizesinde anlatıcı, bağlı olduğu eşiği kutsal yönelişini anlatan bir imgeyle ifade eder. Son bölümde yârıyla hoş olup olmadığı sorulsa da cevabı değişmez: Sevgilisi kendisinindir; başkalarının yargısı bu bağı belirleyemez. Şiirin ana düşüncesi, sevgi ve kişisel tercihlerin sorumluluğunu üstlenerek dış kınamaya boyun eğmemektir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

melamet: kınama.
saki: İçki meclisinde içki dağıtan, kadehlere içki koyan kimse.
gâh: ara sıra
pir: koca, ihtiyar, yaşlı kimse
yâr: sevgili
dem: nefes, soluk
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
kaftan: Çoğu ipekten yapılan, bir tür uzun, süslü üst giysisi
sevmek: Sevgi ve bağlılık duymak.
çıkarım: çıkarmak işi

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)