Evvel Baştan Muhammed’e Salevat

Şiir, “Evvel baştan” yani başından alarak yeniden Muhammed’e salavat getirme çağrısıyla açılır. Ardından şeriat, tarikat, marifet ve hakikat kavramlarını anarak bu anlamları bilen kişiden açıklama ister. Dört kilit ve dört kapı imgeleri, şiirin merkezindeki soruları oluşturur; “Ev içinden bize haber ver imdi” sözü de aranan bilginin içten, içeriden anlaşılmasına yönelik bir çağrı gibi okunabilir. Dikensiz develik ve cihanı yutan nesne hakkındaki sorular ise cevabı açıkça verilmeyen bilmeceli imgeler olarak sunulur.

Şiirde iyi kişilerle konuşmak, yaramazlardan uzak durmak ve marifeti olanın değerli bilgisini paylaşması öğütlenir. Şah-ı Merdan ve Muhammed anılarak yolun rehberi ve kapıların bekçisi üzerine sorular sorulur. Son bölümde Balım Sultan, birçok kişiyle sohbet ettiğini (dostça konuştuğunu) ve bu yol için emek verdiğini söyler; okuru pirin bulunduğu yeri araştırmaya yöneltir. Böylece şiir, manevi yolun aşamalarını sorgulayan, bilgi ve rehber arayışını öne çıkaran bir söyleyiş kurar.