İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Gazel (âhımız redifli)

Enderunlu Vasıf · Enderunlu Vasıf kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Zulmet-resân-ı âlem olub dûd-i âhımız İntâc-ı matlab etmedi baht-ı siyâhımız Şükrâne-i kudûmuna cân eyleriz fidâ Âyin-i aşk içinde budur resm-i râhımız Fâni değil mi kârgeh-i devr-i kâinât Olsa aceb mi nakş ber-âb izz ü câhımız Etmiş ihâta zülf-i siyeh rû-yi âlini Olmuş nihân zîr-i hicab içre mâhımız Etsek meta-ı vasla nukûd-ı vücûdı sarf Gencînelerle hâsıl olur mı refâhımız Vâsıf nedir kabâhat ü ısyânımız aceb Affeylemez o şûh-ı sitem-ker günâhımız

Şiir açıklaması

Bu gazelde konuşan kişi, aşk acısını karanlık ve talihsizlik imgeleriyle anlatır. “Zulmet” karanlık, “baht” ise yazgı demektir; şair, iç çekişinin dumanının dünyayı kararttığını, yazgısının da dileğine ulaşmasına engel olduğunu söyler. Sevgilinin gelişine canını adamaya hazırdır ve aşk yolunda böyle davranmayı doğal görür.

Şair, dünyanın ve insanın sahip olduğu değerlerin kalıcı olmadığını sorgular; itibarın su üzerindeki bir iz gibi silinebileceğini düşündürür. Sevgilinin siyah saçları yüzünü örterken ay imgesi, sevgilinin görünmeyen güzelliğini öne çıkarır. Kavuşma uğruna varlığını, yani bir “meta” gibi gördüğü malını harcasa bile bunun mutluluk sağlayıp sağlamayacağından kuşku duyar. Son beyitte Vâsıf, kusurunu ve günahını sorar; sitemkâr sevgilinin onu bağışlamayacağından yakınır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ayin
Arap alfabesinin 16. harfi
baht
yazgı.
kabahat
uygunsuz hareket, çirkin, yakışıksız davranış
meta
mal, ticaret malı
sarf
harcama, tüketme, kullanma
vasıf
nitelik
zulmet
karanlık
fani
ölümlü, gelip geçici, sonlu, sonu gelen ve yok olan
içre
İçerisinde
kainat
kâinat kavramının yanlış kullanımı
içinde
süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)