İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Haber eylen âşıklara

Yunus Emre

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Haber eylen âşıklara, Aşka gönül veren benem Aşk bahrisi oluban Denizlere dalan benem Gördüm göğün meleklerin, Her biri bir işteymis Hak Calabın zikrin eden İncil benem Kuran benem Gördüm diyen değil, gören Bildim diyen değil, bilen Bilen O'dur, gösteren O, Aşka esir olan benem Deli oldum adım Yunus Aşk oldu bana kılavuz Hazrete değin yalınız Yüz sürüyü varan benem

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi kendisini aşkı gönülden benimseyen biri olarak tanıtır. “Aşka gönül veren benem” sözü, aşkı yalnızca dile getirmediğini, onu yaşamının merkezine aldığını anlatır. Aşk denizine dalma imgesi de bu bağlılığın derinliğini ve yoğunluğunu vurgular; deniz, anlatıcının içine yöneldiği geniş bir aşk alanı gibi görünür.

Gökyüzündeki melekleri ve onların ayrı ayrı işlerde oluşunu gördüğünü söyleyen anlatıcı, ardından ilahi olanı anma düşüncesini öne çıkarır. “İncil” verilen sözlükte “müjde” anlamındadır; bu nedenle “İncil benem” sözü, müjdeyle ilgili bir özdeşlik kurar. “Kuran benem” ifadesiyle birlikte, anlatıcı kendisini kutsal sözlerin ve aşkın söyleyişinin içine yerleştiren şiirsel bir ses kurar.

“Gördüm diyen değil, gören / Bildim diyen değil, bilen” dizeleri, yalnızca görüp bildiğini söylemekle gerçek kavrayışa ulaşmanın aynı olmadığını düşündürür. “Bilen O’dur” sözü, bilginin kaynağını anlatıcının kendisinden üstün, ilahi bir varlıkta konumlandırır. “Esir” sözlükte “tutsak” demektir; “Aşka esir olan benem” dizesi de anlatıcının aşka bağlanıp onun etkisi altında oluşunu dile getirir. Sözlükte “gösteren” için verilen tanım dizedeki kullanımı açıklamaya yetmediğinden, bu kelimeye başka bir anlam yüklemiyorum.

Son bölümde anlatıcı kendisini Yunus adıyla anar ve aşkı kılavuz olarak gösterir. Böylece şiir, aşkın hem yön veren hem de kişiyi ilahi olana doğru götüren bir güç olduğu düşüncesiyle tamamlanır. Verilen sözlükte “değin” “sincap” olarak tanımlanmıştır; bu anlam, geçtiği dizedeki ilişkiyi açık kılmadığından son dizeyi kesin biçimde yorumlamak mümkün değildir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

değin
sincap
esir
tutsak
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
incil
müjde
gösteren
gösterilenle birleşerek göstergeyi oluşturan ses veya sesler bütünü

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)