İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Hiçbir tutarlı kanıta dayanmayan birtakım geleneklerin, inanışların korunmasında ısrar eden milletlerin ilerlemesi çok güç olur; belki de hiç olmaz. İlerlemede geleneklerin kayıt ve şartlarını aşamayan milletler, hayatı, akla ve gerçeklere uygun olarak göremez.”

— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Ne anlatıyor?

Bu söz, ilerlemenin önündeki en büyük engellerden birinin, akılla ve gerçeklerle sınanmayan geleneklere körü körüne bağlılık olduğunu savunur. Atatürk, gelenek ve inanışların kendiliğinden kötü olduğunu değil; bunları eleştirel bir süzgeçten geçirmeden korumaya çalışan toplumların gelişim imkânını kaybettiğini söyler. "Tutarlı kanıta dayanmayan" ifadesi burada anahtar niteliktedir: Yazarı belli olmayan, akılcı bir gerekçesi bulunmayan alışkanlıklar toplumun zihinsel esnekliğini kısıtlar.

Yaşamı akla ve gerçeklere uygun göremeyen milletler, yeni koşullara uyum sağlamakta zorlanır. Geleneklerin "kayıt ve şartlarını" aşamamak; bilimsel, hukuki, ekonomik ve kültürel alanlarda yeniliklere kapalı kalmak demektir. Bu da bir toplumun hem kendi içinde hem de diğer toplumlar karşısında gerilemesine yol açar.

Söz, geleneğin toptan reddini değil; onun akıl ve deneyimle sürekli gözden geçirilmesini önerir. Bugünün okuruna, değişen dünyada katı alışkanlıkların ve kanıtsız inanışların bir toplumun ilerlemesine nasıl zarar verebileceğini düşündürür. Eleştirel düşüncenin ve kanıta dayalı değerlendirmenin önemini öne çıkarır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler