Ünlü söz
“Hiçbir zaman hatırınızdan çıkmasın ki, Cumhuriyet sizden fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
Ne anlatıyor?
Bu söz, Cumhuriyet'in yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda bir zihniyet ve nesil projesi olduğunu vurgular. Atatürk'e göre Cumhuriyet'in varlığını sürdürebilmesi, ancak düşüncesi, vicdanı ve bilgisi özgür bireylerin yetişmesiyle mümkündür. 'Fikri hür' ifadesi bireyin kendi aklıyla düşünebilmesini, 'vicdanı hür' ifadesi inanç ve değer dünyasında baskı altında olmamasını, 'irfanı hür' ifadesi ise bilgiye ve kültüre dogmalardan bağımsız bir gözle yaklaşabilmesini anlatır.
Sözün arka planında, Osmanlı'nın son dönemindeki baskıcı yönetim anlayışına karşı duyulan tepki ve yeni kurulan Cumhuriyet'in aydınlanmacı ruhu vardır. Atatürk, geçmişte olduğu gibi bireyin devlete itaat eden, sorgulamayan bir kul olarak değil; eleştiren, üreten ve sorumluluk alan bir yurttaş olarak yetişmesini ister.
Bugün de bu söz, çağdaş bir toplumun temel dayanağının özgür düşünce olduğunu hatırlatır. Eğitimden siyasete, dinden sanata kadar her alanda bireyin kendi seçimlerini yapabilmesi, bir toplumun sağlıklı biçimde ilerleyebilmesinin ön şartıdır. Atatürk bu cümleyle aslında Cumhuriyet'i kuran kuşaklara olduğu kadar, geleceğin kuşaklarına da bir toplumsal sözleşme sunmaktadır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://tr.wikiquote.org/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Asırlardan beri Türkiye'yi idare edenler çok şeyler düşünmüşlerdir; fakat yalnız bir şeyi düşünmemişlerdir: Türkiye'yi!.. Bu düşüncesizlik yüzünden Türk vatanının, Türk milletinin uğradığı zararları ancak bir tarzda telafi edebiliriz: O da artık Türkiye'de Türkiye'den başka bir şeyi düşünmemek. Ancak bu zihniyetle hareket ederek her türlü selamet ve saadet hedeflerine ulaşabiliriz. (30 Ağustos 1924)”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bizim münevverler buna çalışmalı. Neden Anadolu'ya gelip uğraşmazlar! Neden milletle doğrudan doğruya temasta bulunmazlar! Memleketi gezmeli, milleti tanımalı. Eksiği nedir, görüp göstermeli. Milleti sevmek böyle olur. Yoksa lafla muhabbet fayda vermez!”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Bugünkü hükûmetimiz, devlet örgütümüz doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet örgütü ve hükûmettir ki onun ismi Cumhuriyettir. Artık hükûmet ile millet arasında mazideki ayrılık kalmamıştır. Hükûmet millettir ve millet hükûmettir. Artık hükûmet ve hükûmet mensupları kendilerinin milletten ayrı olmadıklarını ve milletin efendi olduğunu tamamen anlamışlardır.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Devlet idaresinde bütün kanunlar, nizamlar, ilmin muasır medeniyete temin ettiği esas ve şekillere, dünya ihtiyaçlarına göre yapılır ve tatbik edilir. Din telakkisi vicdanî olduğundan cumhuriyet, din fikirlerini devlet ve dünya işlerinden ve siyasetten ayrı tutmayı milletimizin muasır terakkîsinde başlıca muvaffakiyet görür.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Hâkimiyet bilâkaydüşart milletindir.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)