“Kültür dediğimiz zaman, bir insan topluluğunun devlet hayatında, fikir hayatında, iktisat hayatında yapabilecekleri şeylerin toplamını kastediyoruz ki, medeniyet de bundan başka bir şey değildir.”

Atatürk bu sözünde kültürü yalnızca edebiyat, sanat veya gelenekler gibi sınırlı bir alan olarak değil, bir toplumun bütün hayat sahalarındaki üretimlerinin toplamı olarak tanımlıyor. Devlet hayatı, fikir hayatı ve iktisat hayatı gibi farklı alanlarda ortaya konan her türlü başarıyı, kurumu ve eseri kültür kavramının içine yerleştiriyor. Bu bakışla kültür, toplumun kendisini her yönüyle ifade etme ve geliştirme biçimine dönüşüyor.

Sözün ikinci yarısında kültür ile medeniyetin özdeş olduğu fikri dile getiriliyor. Atatürk'e göre medeniyet, kültürden ayrı veya ona eklenmiş bir olgu değildir; bir toplumun devlet, düşünce ve ekonomi alanlarındaki birikimlerinin bütünü zaten medeniyetin kendisidir. Bu yaklaşım, medeniyeti bazı milletlerin tekelinde gören anlayışı reddederek her toplumun kendi kültürel üretimleriyle medeniyete katıldığını ima eder.

Bu ifade, Atatürk'ün kültür politikalarına bütüncül bakışını yansıtır. Ona göre kalkınma yalnızca ekonomik büyüme veya siyasi reformlarla sınırlı değildir; bilim, sanat, eğitim ve düşünce hayatındaki gelişmeler de aynı derecede medeniyetin parçasıdır. Bugünün okuruna, bir toplumun gelişmişliğini değerlendirirken yalnızca maddi ölçütlere değil, o toplumun tüm hayat alanlarındaki birikimine bakmak gerektiğini hatırlatır.