Ünlü söz
“Bütün yanılgıların en budalacası, genç ve yetenekli kafaların, başkalarınca zaten kabul edilmiş olan doğruyu tanıdıklarında özgünlüklerini yitireceklerine inanmalarıdır.”
— Goethe (1749 – 1832)
Almanca aslı
Der thörigste von allen Irrthümern ist, wenn junge gute Köpfe glauben, ihre Originalität zu verlieren, indem sie das Wahre anerkennen, was von andern schon anerkannt worden.
Ne anlatıyor?
Goethe bu sözünde, genç ve yetenekli insanların sıkça düştüğü bir tuzaktan söz eder: özgün olma arzusu uğruna, başkalarının daha önce keşfetmiş ve kabul etmiş olduğu doğruları reddetme eğilimi. Ona göre bu tutum, özgünlüğü korumanın değil, tam tersine düşünsel gelişimi baltalamanın bir yoludur. Çünkü hakikat, kimin tarafından kabul edildiğine bakılmaksızın değerlidir ve onu tanımak kişinin kendi düşünsel zenginliğini eksiltmez; aksine üzerine inşa edilecek sağlam bir zemin sunar.
Bu yaklaşım, Goethe'nin gençlik yıllarındaki "Sturm und Drang" coşkusunu zamanla daha olgun bir klasisizme dönüştüren düşünsel serüveniyle de ilişkilidir. Gençlikte bireysel dehayı ve kural tanımazlığı yücelten Goethe, olgunluk döneminde geleneğin, birikimin ve ortak aklın değerini teslim etmeye başlamıştır. Bu söz, tam da bu olgunlaşmanın bir yansıması olarak okunabilir.
Bugünün okuru için bu fikir, özellikle "her şeyi yeniden icat etme" baskısının yoğun olduğu çağımızda anlamlıdır. Özgünlük ile bilgi birikimini karşıt görmek yerine, var olan doğruları içselleştirmenin özgün düşüncenin ön koşulu olduğunu hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Goethe'nin yaşamının son yıllarında kaleme aldığı ve ölümünden sonra 1833'te yayımlanan "Maximen und Reflexionen" (Özdeyişler ve Düşünceler) adlı derlemesinden alınmıştır. Eser, Goethe'nin çeşitli dönemlerde yazdığı aforizma ve düşünce notlarını bir araya getirir.
Kaynak
- Eser: Maxims and Reflections (1833)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Haklı çıkmak isteyen ve yalnızca bir dili olan kişi, haklı çıkar.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Bilim bize her şeyden önce, doğamız gereği yöneldiğimiz hayreti sürdürme konusunda yardımcı olur.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Üç bin yılın hesabını kendine veremeyen, karanlıkta deneyimsiz kalır, günden güne yaşayıp gider.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Hakikat ile yanılgının tek bir kaynaktan doğduğu, kesin olduğu kadar şaşırtıcıdır; bu yüzden çoğu zaman yanılgıya zarar verilmemelidir, çünkü aynı anda hakikate de zarar verilir.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Gri, sevgili dostum, bütün teori ve yaşamın altın ağacı yeşildir.”
— Goethe (1749 – 1832)
“İnsan yetiştirenin görevi hatalardan korumak değildir; asıl olan, yanılan kişiye yol göstermek, hatta onun hatasını dolu kadehlerden son damlasına kadar içmesine izin vermektir; işte öğretmenin bilgeliği budur. Hatasını yalnızca tadan kişi onu uzun süre saklar, ona ender bir mutlulukmuş gibi sevinir; ama hatasını tümüyle tüketen onu tanımak zorundadır.”
— Goethe (1749 – 1832)