Fıkra

Eşeğe Neden Ters Binmiş?

Nasreddin Hoca

Bir gün Hoca, eşeğine binerek , arkasına takılan bir kısım insanlarla birlikte, camiden eve dönerken birdenbire durur, hayvandan iner ve yüzü insanlara dönük olarak eşeğe ters biner, yani semere ters oturur. Bunu görenler yaptığı hareketin nedenini sorarlar. Hoca şöyle der: — Düşündüm taşındım, eşeğime böyle binmeye karar verdim çünkü saygısızlığı hiç sevmem. Siz önüme düşseniz, arkanızı bana dönmüş olacaksınız; usulsüzlük saygısızlık olur. Ben önde gitsem, size arkamı çevirmiş olacağım ki bu da doğru değildir. Böyle ters bindiğim zaman ise hem ben önünüzden giderim, siz de ardımdan gelmiş olursunuz; hem de karşı karşıya bulunuruz!

Fıkra açıklaması

Fıkrada Nasreddin Hoca, eşeğiyle eve dönerken arkasından gelen insanları fark eder ve ansızın eşeğe ters biner. İnsanlar bunun nedenini sorunca, önlerinde gitse onların arkasını göreceğini, onlar önde gitse kendisinin arkasını dönmüş olacağını söyler. Ters oturunca hem önde ilerleyecek hem de onlarla yüz yüze kalacaktır.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın saygılı olmanın yolunu beklenmedik ve gülünç bir çözümle bulmasındadır. Eşeğe ters binme görüntüsü, onun iki seçenekte de ortaya çıkabilecek saygısızlığı önlemek için kurduğu ince mantığı görünür kılar. Fıkra, insan ilişkilerinde saygıyı önemser; aynı zamanda bir soruna farklı açıdan bakmanın yaratıcı ve mizahi bir çözüm doğurabileceğini gösterir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hoca: İslam'da din görevlisi
semere: yemiş, meyve, ürün
yani: "demek oluyor ki" anlamlarında söz
kısım: bölüm.
çünkü: şu sebeple, şundan dolayı, zira
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
usulsüzlük: yöntemsizlik
birdenbire: ansızın
birlikte: bir arada, beraberce, hep beraber
saygısızlık: Saygısız olma durumu veya saygısızca davranış, hürmetsizlik, münasebetsizlik
olarak: diye, yerine

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)