Fıkra

Eski Aylar

Nasreddin Hoca

Bir gün Hoca kıra gezmeğe çıkmış. Bir çobanla karşılaşmış. Çoban Hoca’ya şu soruyu sormuş: – Ay, küçücük doğar, büyür, tekerlek olur, on beşinden sonra gene küçülüp hilal şeklini alır; acaba eskiyi ne yaparlar? Hoca gülmüş: – İlahi çoban, bu kadarcık şeyi bilemedin mi, demiş. Eski ayı uzatırlar, şimşek yaparlar. Görmez misin, gök gürleyince kılıç gibi nasıl uzayıp parlar

Fıkra açıklaması

Çoban, ayın küçülüp büyümesini anlatır ve küçülüp hilal olan eski ayın ne olduğunu sorar. Buradaki “acaba” sözü şüpheyi, kuşkuyu belirtir. Hoca ise eski ayın uzatılıp şimşek yapıldığını söyler. Sözlükte şimşek “parıltı” olarak açıklanır; Hoca da gökteki kılıç gibi uzayıp parlayan görüntüyü eski aya benzetir.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın soruya gerçekçi olmayan ama kendinden emin, hayal gücüne dayalı bir cevap vermesidir. Eski ayın gerçekten şimşeğe dönüştüğü ileri sürülmez; bu, güldürmek için kurulmuş bir açıklamadır. Fıkra, beklenmedik ve akıl dışı cevabıyla mizah yaratır; aynı zamanda her soruya verilen cevabın gerçek bilgi sayılmaması gerektiğini düşündürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

acaba: şüphe, kuşku
hoca: İslam'da din görevlisi
ilahi: tasavvuf görüş ve anlayışını anlatan bunun inceliklerini, ilahi hikmetleri ve sırları dile getiren manzumeler olup herhangi tarikatın izini taşımaksızın Tanrı'yı öven, Tanrı'nın büyüklüğü ve gücünü telkin eden, dini töre
şimşek: parıltı

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)