Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.437 madde
- ağustosta gölge kovan, zemheride karnın ovaratasözüAğustos böceğiyle karınca masalında olduğu gibi vakit ve fırsat varken geleceğini sağlamaya çalışmayıp keyfe, zevke dalan, fırsat elden gittikten sonra aç ve perişan olur.
- ağustosta yatanı zemheride büğelek tutaratasözüYazın fırsat elde iken çalışıp kazanmayan kişi, kışın çalışma olanağı elden gittikten sonra sıkıntılar içinde kıvranır.
- ağustosun 15'inden sonra ere kaftan, ata çulatasözüÇünkü artık soğuklar başlayabilir.
- ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştıratasözüağustos ortaortalarında yaz sıcakları azalır, serinlik başlar
- ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli oluratasözüBir kişinin tutum ve davranışları, o kişide birtakım kusurlar bulunduğunu gösterir.
- ağzın karnından büyük olmasınatasözüGücünün yetmeyeceği büyük işlere girişme.
- ağzına bir zeytin verir, altına tulum tutaratasözüBazı insanlar, yaptığı küçük iyiliklere karşılık büyük çıkar bekler.
- ağzına tat bulaşanın gözü pekmez tutumundadıratasözüBir işten kazanç elde eden kişi, o tür işler peşinde koşar.
- ağılda oğlak doğsa ovada otu biteratasözüTanrı her yaratığının rızkını birlikte yaratır.
- ağılda oğlak doğsa, dere boyunda otu biteratasözü"Her canlının rızkı Tanrı tarafından verilir" anlamında bir söz.
- ağır git ki yol alasınatasözüTuttuğu yolda ilerlemek isteyen, ağır ağır, ama güvenilir adımlarla yürümelidir. İven kimse sürçebilir, yolunu şaşırabilir.
- ağır kazan geç kaynaratasözüKalın kafalı insan bir konuyu zor anlar.
- ağır ol batman gelatasözüBatmanlarla tartılacak gibi ağır ol. Ağırbaşlı ol ki değerin üstün tutulsun.
- ağır ol, ağa desinleratasözüAğırbaşlı olan kişiler toplumda daima sevilip sayılırlar ve ağalar, paşalar gibi hürmet görürler. Oysa hoppalık, züppelik ve hafifmeşreplik yapan kişilere hiç kimse saygı duymaz. Kendini bilen kişiler ağırbaşlılığı elden bırakmazlar.
- ağır otur ki bey desinleratasözüHoppalık, züppelik etme; ağırbaşlı ol ki büyüğümüz diye sana saygı göstersinler.
- ağır taş batman döveratasözüAğırbaşlı kişi kimsenin oyuncağı olmaz. Onu hırpalamaya kimsenin gücü yetmez.
- ağır taş yerinden oynamazatasözüAğırbaşlı insan kimsenin oyuncağı olmaz, onu yıpratmaya kimsenin gücü yetmez.
- ağır yongayı yel kaldırmazatasözüAğırbaşlı kimseye şöyle böyle olaylar etki yapamaz, zarar veremez
- ağırlık altın kale, hafiflik başa belaatasözüAğırbaşlı kimselere herkes hayran olur, saygı gösterir. Gereksiz işler yapan, gereksiz laflar eden, her şeye burnunu sokan kişiler aşağılanırlar, hep başlarına dert açarlar.
- ağız büzülür, göz süzülür, ille burun, ille burunatasözüKimi kusurların düzeltilmesi kolaydır. Ancak öyle kusurlar vardır ki düzeltilemez.
- ağızdan burun yakın, kardeşten karınatasözüİnsanlar, hısımları arasında kardeşlerinden de çok kendi çocuklarını benimser, severler.
- aş taşarsa çömçenin değeri kalmazatasözüBir durumu düzeltecek araç ya da önlem, bu görevi yapmaya vakit kalmadan durum bozulmuşsa, artık yararlı olmaktan çıkar.
- aş taşınca kepçeye paha olmazatasözüÖnemsiz gibi görünen bir araç, istenmeyen bir durumu önlemeye yaradığı zaman paha biçilmez bir değer kazanır.
- aşk ağlatır, dert söyletiratasözüAşığın yüreği yaralıdır. Bu dert onu ağlatır. Başka türlü derdi olan ise herkese derdini döker Ah.
- aşk başa gelirse akıl baştan çıkaratasözüAşkın gücü, aklı yener. Aşka düşen kişi düşünceden uzaklaşır.
- aşk olmayınca meşk olmazatasözüÖğreneceği işe karşı aşırı sevgisi bulunmayan kimse o işi ögrenemez.
- aşure yemeye giden kaşığını taşıratasözüYararlanacağı bir iş peşinde olan kişi, yararlanmanın gerektirdiği araçları hazırlamış olmalıdır. p**o **p* osu**k
- aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ oluratasözüGüzel şey, iyi gereç kullanılarak meydana gelir. Bundan da iş yapana övünme payı çıkar.
- aşını, eşini, işini bilatasözüSağlık ve mutluluk içinde yaşamak isteyen kişi yiyeceğine dikkat etmeli, arkadaşını iyiseçmeli ve bir iş sahibi olmalıdır.
- baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşıratasözüBabanın yaptığı kötü işin sıkıntısını çocuk çeker.