Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.669 madde
- büyük balık küçük balığı yeratasözüGüçlüler, güçsüzleri ezer, ortadan kaldırır; ya da kendine mal eder.
- büyük balık küçük balığı yutaratasözüGüçlü olan, çoğu zaman güçsüz olanı ezer ya da onun elindekini alır.
- büyük başın derdi büyük oluratasözü"Büyük sorumluluk alanların karşılaşacağı güçlükler de çoktur." anlamında kullanılan bir söz.
- büyük lokma ye büyük söylemeatasözüHiçbir kimse başkalarını kınayıp ben böyle bir kötü duruma düşmem, Ben öyle bir şeyemeydan vermem gibi sözler söylememelidir. Dünya bu, bir gün aynı olaylar kınayanın da başınagelebilir.-C-
- büyük lokma ye büyük söz söylemeatasözüKişi, yapamayacağı veya sonradan yerine getiremeyeceği iddialı sözler söylememelidir.
- bıldırcının beyliği arpa biçilene kadaratasözüBir kimsenin keyfi, ancak yararlandığı nesne yarar sağlamayacak duruma gelinceye değin sürer.
- bıyığın uzunsa borazan çalatasözüBir işi başarabilmek, gerekli koşulların bulunmasına bağlıdır.
- bıçak kınını kesmezatasözüİnsan, kendisine yakın olanlara ya da kendi çevresinden olanlara zarar vermez.
- bıçak sapını kesmezatasözüİnsan, kendinden olanlara ya da yakınlarına zarar vermez.
- bıçak yarası geçer, dil yarası geçmezatasözüBedensel yaralar zamanla iyileşir; kırıcı sözlerin açtığı gönül yarası ise kolay kolay kapanmaz.
- bıçak yarası onulur, dil yarası onulmazatasözüHakaret, ağır söz gibi gönül kırıcı davranışların hiçbir zaman unutulmaz
- bıçağı kestiren kendi suyu, insanı sevdiren kendi huyuatasözüBir kimsenin, bir şeyin değeri, kendisinde aranan özel nitelikte artar: Kişi, huyu güzel olursasevilir. Bıçak, çeliğine iyi su verilmiş olursa keskinleşme yeteneği kazanır.
- cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtüratasözüNe kadar uğraşırsanız uğraşın, deveye hendek atlatamazsınız. Cahile söz anlatmak, bundan da güçtür.
- cahilin dostluğundan alimin düşmanlığı yeğdiratasözü"Alim: Her şeyi bilen kimsedir. Yaptığının sonuçlarını bilir ve katlanır. Kendisi ile dost olmak mümkün olduğu gibi düşman olunduğu zaman da bir noktada anlaşmak mümkündür. Ancak cahil kişiler iyi niyetli görünseler de onlarla anlaşmak güçtür, hatta mümkün değildir." anlamına gelir.
- cambaz ipte, balık dipte gerekatasözüKişi, uzmanlığının gereği ne ise onu yapmalıdır.
- cami duvarına işemekatasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- cami duvarına işeyen itin ölümü yakındıratasözüKamunun benimsediği bir değeri lekeleyen kişi toplumca dışlanır, cezalandırılır.
- cami duvarına siymekatasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- cami ne kadar büyük olsa imam bildiğini okuratasözü"Bir toplulukta çok kişi ve fikir olsa da karar verme yetkisine sahip kimseler,kendi bildiklerini uygularlar" anlamında bir söz.
- cami ne kadar büyük olsa imam gene bildiğini okuratasözüÇevrenin eğilimi ne olursa olsun, söz kendisinden biten kişi, yapabildiğini (ya da istediğini) yapar.
- cami ne kadar büyük olsa imam yine bildiğini okuratasözüÇevrenin eğilimi ne olursa olsun, söz kendisinden biten kişi, yapabildiğini (ya da istediğini) yapar.
- caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör oluratasözüKendisini büyüten, yetiştiren, besleyen kimsenin, ya da bir kamu kurumunun malına hıyanet eden, el uzatan kişi onmaz, cezasını bulur.
- can bostanda bitmezatasözüİnsan, canının değerini bilmeli, onu yıpratmamalıdır. Kendine iyi bakmalı, hasta olmamaya dikkat etmelidir. Can bostanda bitmez ki bir tane daha yetiştiresiniz, ya da satın alasınız.
- can candan şirindiratasözüBir kişi için kendi canı, başkasının canından daha tatlıdır. Başkasının başına gelen can yakıcışeyi olağan sayan kimse, aynı şey kendisinin başına gelirse bunu olağanüstü sayar.
- can canın yoldaşıdıratasözüİnsan yaratılışı gereği tek başına yaşayamaz. Konuşup görüşmek, dertleşmek ve iş yapmak için arkadaş arar. Bu atasözü, insanların zor durumlarda birbirlerine destek olmaları gerektiğini, birlikte hareket etmeleri gerektiğini vurgular. Dayanışmanın önemine işaret eder.
- can ciğerden tatlıatasözüAna babanın evlatlarına düşkünlükleri söz götürmez. Ancak kendi canlarını çocuklarının canlarından daha önce düşünürler.
- can cümleden azizatasözüİnsan başkaları için fedakarlık yapar ama bunun bir sınırı vardır. Önemli konularda başkasının, dahası yakınlarının çıkarlarıyla kendi çıkarı karşılaşınca özveri şöyle dursun bencil olur.
- can cümleden azizdiratasözü"İnsanlar kendi çıkarlarını her zaman başkalarının çıkarlarından üstün görürler.Aksi şekilde davrandıklarında bile kendi çıkarları söz konusu olduğu zaman fedakarlık yapmaktan vazgeçerler" anlamında bir söz.
- can çıkar huy çıkmazatasözüHayat boyu kazanılan alışkanlıklar da gelişir. Ama değiştirmek çok zordur. Kişi ölünceye kadar devam eder.🇹🇷
- cana gelecek mala gelsinatasözüZarardan kurtulma olanağı yoksa bunun cana değil, mala gelmesi yeğlenir. Canı korumak için mal feda edilir.