Atasözleri
Uzun deneyimlerin ürünü olan, öğüt veren ve kuşaktan kuşağa aktarılan kalıplaşmış sözler.
2.437 madde
- parayı veren düdüğü çalaratasözü"Para harcadığında insan istediğini elde edebilir" anlamında bir söz.
- parayı zaptetmek deliyi zaptetmekten zoratasözüElindeki parayı çarçur etmeyip tutmasını bilmek, herkesin yapamayacağı zor bir iştir.
- pazar ilk pazardıratasözü"Pazara götürüp satmak istediğimiz mala verilen ilk fiyat en iyi fiyattır" anlamında bir söz.
- pazar körsüz kalmazatasözüKötü mal satılmaz sanmayın. Ona da iyiyi, kötüyü ayırt edemeyen alıcı bulunur.
- pazar, ilk pazardıratasözüSatılacak mala ilkin kaç paraya istekli çıkmışsa en yüksek fiyat odur. Satıcı buna razıolmazsa daha sonra hiçbir istekli bu fiyatı vermez.
- pazarda herkes ambarındaki unu kadar konuşuratasözüBir kimse, maddi alanda olsun, manevi alanda olsun, yeteneğinin ölçüsünü bilmeli, sınırı aşan davranışlarda bulunmamalıdır.
- paça ıslanmadan balık tutulmazatasözüHiçbir nimet zahmet çekilmeden, özveriye katlanılmadan elde edilemez.
- pek yaş olma, sıkılırsın; pek de kuru olma, kırılırsınatasözüÇok uysal olursan ezilirsin. Hep dik başlı olursan yalnız kalır, herkesi karşında bulursun. Hüner, gerektiğinde uysal, gerektiğinde sert olmayı bilmektir.
- pekmezi küpten, kadını kökten alatasözüYiyeceğin şeyin temiz bir kapta bulunanını alman gerektiği gibi eşin olacak kadının da temiz ve soylu bir aileden olmasına dikkat etmelisin.
- pekmezim var de sinek Bağdat'tan geliratasözüHer ürünün bir alıcısı vardır
- perşembenin gelişi çarşambadan bellidiratasözüBir işin sonunun nasıl olacağı şimdiki gidişinden belli olur.
- peynir ekmek, hazır yemekatasözüYemek pişirmek sıkıntısına katlanmak istemeyenler için peynir ekmek, pişirilip kotarılmış yemektir.
- pilav yiyen kaşığını yanında taşıratasözüBir şey yapmak, bir şeyden yararlanmak isteyen kişi, bunun için gereken aracı eli altında bulundurmalıdır.
- pilav yiyen, kaşığı belinde gerekatasözü"Bir işe girişmek isteyen kimseler o iş için gerekenleri yanlarında bulundurmak zorundadırlar" anlamında bir söz.
- pilavdan dönenin kaşığı kırılsınatasözüBir işte bıkmadan, yorulmadan sonuna kadar direnç ile çalışılmalıdır anlamındaki atasözü.
- pişmiş kelle gibi sırıtmakatasözüDişlerini göstererek yersiz ve aptalca gülmek.
- rahat ararsan mezardaatasözü"Yaşayan her kişinin kendine göre bir derdi mutlak bulunur" anlamında bir söz.
- rakip ölsün de ne yüzden ölürse ölsünatasözüİstenen şey, engelin ortadan kalkmasıdır. Nasıl, ne yoldan kalkarsa kalksın, bunun önemi yoktur.
- rağbet güzel ile zenginediratasözü"Güzel ve zengin olan kimseler her zaman ilgi görürler.El üstünde tutulurlar" anlamında bir söz.
- rençper kırk yılda, tüccar kırk gündeatasözüRençperin ancak kırk yılda kazanabileceği parayı, tüccar kırk günde kazanır.
- rüzgâr esmeyince yaprak oynamazatasözü"Meydana gelmiş hiçbir olay sebepsiz değildir" anlamında bir söz.
- rüzgâra karşı tüküren, kendi yüzüne tükürüratasözü"Kendi gücünün üstünde bir güç ile uğraşmak isteyen kimseler sonunda kendileri ziyanlı çıkarlar" anlamında bir söz.
- rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürüratasözüGücünden büyük güce karşı koyan, kendini yıpratmaktan başka bir sonuç alamaz.
- rüzgârlı havanın kuytusu, yağmurlu havanın uykusuatasözü"Rüzgârda kuytu bir yer bulmak rahatlıktır" anlamında bir söz.
- rüzgârın önüne düşmeyen yoruluratasözüToplumun genel gidişine uyan kişi rahat eder. Akıntıya kürek çekmeye kalkan yorulur, başarısızlığa uğrar.
- sabah ola, hayır olaatasözü"Sabahlar güçlü başlangıçlardır. Verimlilik için günün bu saatlerini değerlendirmek gereklidir" anlamında bir söz.
- sabah sürçen, geceye dek sürçeratasözüBir işe başladığı zaman beceriksizliği görülen kişinin bu durumu sonuna kadar sürer.
- sabahtan karnını doyuran, küçükken evlenen aldanmamışatasözüSabahleyin karın doyurulmalıdır ki yapılacak iş için gereken güç elde edilsin. Yemek,yenmezse iş araya girer, insan aç kalır, güçsüz kalır, iyi iş yapamaz. Evlenmeyi de geciktirmemelidir ki çocuklar anne, baba ihtiyarlamadan yetişsinler. Bundan başka, zaman geçince insan kolay kolay evlenemez.
- sabahın kızıllığı akşamı kış eder; akşamın kızıllığı sabahı güz ederatasözüSabahleyin gökyüzünde görülen kızıllık, o akşam havanın kış gibi olacağını, akşam görülen kızıllık ise ertesi sabah havanın güze döneceğini belirtir.
- sabanın tutağına yapışan el aç kalmazatasözüÇiftçilik yapan aç kalmaz.